Ontolojik S\u00fcre\u00e7ler \/ G\u00fclseli \u0130NAL<\/p>\n
– – –<\/p>\n
KUUN YARADILI\u015e BOYUTLARI<\/p>\n
Peyami G\u00fcrel resim dili varolu\u015fun ilk boyutlar\u0131ndan imler, kainatlar\u0131n sonsuzdan geli\u015fi, y\u00fcce yarg\u0131n\u0131n ilk \u015fekilleni\u015fi ve olu\u015f katmanlar\u0131ndaki yarad\u0131l\u0131\u015fa de\u011fin betimler demektir. Ayn\u0131 zamanda sonsuzun betimi olan bu tuvaller sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcn form parmakl\u0131\u011f\u0131nda izleyiciye aktarmak istedi\u011fi felsefesiyle de ilgilidir.Maddenin olu\u015f tarihine ,kainatlar\u0131n yap\u0131lanmas\u0131na de\u011fin sanat\u00e7\u0131n\u0131n bu dokunu\u015flar\u0131, estetik kurgusu ve fantazilerini zamana y\u00fcklemesi anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
Muazzam ve engin semavi silsileler ilk ba\u015flang\u0131\u00e7ta( ki e\u011fer bir ba\u015flang\u0131\u00e7 varsa-e\u011fer sonsuzlu\u011fu kabullenirsek bir ba\u015flang\u0131c\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekmektedir)nas\u0131l ve neydiler! Asl\u0131nda bir varolma d\u00fczlemi bir yer de\u011fildir ancak bir varolma halidir.\u0130lk ba\u015flang\u0131\u00e7larda sadece varolma hali bulunur, onun yasalar\u0131n\u0131\u201d Bizler ancak tasarlayabiliriz\u201d diyor sanat\u00e7\u0131.<\/p>\n
O zaman \u015fu soru sorulabilir.Bir hayalin kanunlar\u0131 nelerdir!Bir hayalde zaman\u0131ms\u0131 ve mekan\u0131ms\u0131 bir y\u00f6n bulunabilir mi, ya da insan zihni yarad\u0131l\u0131\u015f boyutundan baz\u0131 imleri do\u011fu\u015ftan kendisinde bir bilgi olarak ta\u015f\u0131makta m\u0131d\u0131r. Evet insan yarad\u0131l\u0131\u015f ve varolu\u015fla ilgili t\u00fcm bilgileri kendisinde ta\u015f\u0131yarak d\u00fcnyaya gelir. Kendi kapasitelerine g\u00f6re bu bilgileri kullan\u0131r ya da kullanmaz.Bu kapasite onun t\u00fcm hayat etkinli\u011fi i\u00e7inde kendi kullan\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re yer al\u0131r.Bazen derin bir an\u0131msay\u0131\u015f,zihinde tuhaf bir tat bu bilgilerle de\u011fin izd\u00fc\u015f\u00fcmsel duyumlara yol a\u00e7ar.<\/p>\n
\u00d6te yandan sanat yap\u0131t\u0131na \u00e7\u0131kan yollardan biri de yarat\u0131c\u0131 zihin alg\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00e7e\u015fitli izd\u00fc\u015f\u00fcmsel uzaylarda fiziki d\u00fcnya elemanlar\u0131n\u0131 eleyerek yol almas\u0131d\u0131r.\u0130nsan bilincinde birbiri \u00fcst\u00fcne ge\u00e7mi\u015f evrenlerin varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edebiliriz.Bunlar tabaka tabaka birbirlerini \u00f6rtmekte ve e\u011fer bir ipucu bulunursa y\u00fczeye do\u011fru y\u00fckselmektedirler.Bu duyum kuantumlar\u0131 sayesinde yarat\u0131c\u0131 eylem ger\u00e7ekle\u015fmekte ve d\u0131\u015f d\u00fcnyada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz sanat yap\u0131t\u0131n\u0131 olu\u015fturan ifadelere d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir.Bu katmanlar bireysel ve toplumsal bilin\u00e7alt\u0131, tarihsel izlekler evrenin anlama arzusunun bilincimize beklenmedik bir anda ve bi\u00e7imde yans\u0131mas\u0131 ve ayn\u0131 zamanda yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n katmanlar\u0131d\u0131r da.Nedensellikler d\u00fcnyas\u0131n\u0131n belirsizlikleri i\u00e7inde ilerleyen insan zihni yarat\u0131c\u0131 akt\u2019la birlikte \u00f6teki alemlerin kap\u0131lar\u0131n\u0131 aralar.Bu bir yol al\u0131\u015f, bir ba\u011flanma ayn\u0131 zamanda da bilincin evrene kat\u0131l\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n
II<\/p>\n
Yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7lar\u0131nda ne madde ne madde \u00f6tesi vard\u0131.Hi\u00e7bir betime uymayan Ger\u00e7ek \u015eekillendiricinin devinimleri, belirsizli\u011fi, ba\u015fkala\u015f\u0131m\u0131 ve art\u0131m\u0131 yo\u011fun halde y\u00fczen yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n \u00f6z\u00fcyd\u00fc.\u0130\u015fte bu \u00f6z Peyami G\u00fcrel\u2019in tuvallerinde hareket noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturur.\u0130lk yarad\u0131l\u0131\u015f devinimini hayal edebilen sanat\u00e7\u0131 b\u00fct\u00fcn ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 tuvalinde az \u00e7ok betimleyebilece\u011fini m\u00fcjdelemektedir bize.<\/p>\n
Zihninde kurgulad\u0131 dolay\u0131s\u0131yla yaratt\u0131\u011f\u0131 kendi h\u00fclyalar\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na buyruk bi\u00e7imlerle, belki bi\u00e7imsizliklerle ileri s\u00fcrer sanat yap\u0131t\u0131nda.Sanat\u00e7\u0131n\u0131n i\u00e7 deviniminde ve \u00f6z\u00fcnde bulunan b\u00f6l\u00fcnemez ve tek olan ilahi ve kutsal olan tuvaline belli belirsiz g\u00f6lgemsi bir edayla d\u00fc\u015fer.\u0130lk d\u00fcnyalar\u0131 d\u00fc\u015fler,varl\u0131\u011fa ilk ge\u00e7i\u015f a\u015famalar\u0131n\u0131.O betimsiz b\u00fcy\u00fck olu\u015fu.Orada olu\u015fmakta olan garip \u00f6tesi olumu ve alaca\u011f\u0131 bi\u00e7im \u00f6tesi bi\u00e7imleri.Devinen muazzam k\u00fctlelerin ,sistemler haline geli\u015fi ise \u00e7ok sonra ger\u00e7ekle\u015fecektir .\u00d6nce hi\u00e7bir tan\u0131ma uymayan isimsiz varl\u0131k, varolu\u015fun katmanlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmakta, yasalar\u0131n\u0131 belirlemekte ve olu\u015fmaktad\u0131r sadece.<\/p>\n
Olu\u015fun kendini kararlad\u0131\u011f\u0131 yerde ba\u015flayan madde d\u00fczeyi ise \u00e7ok sonra gelecektir.Mutlak ve zaman\u0131n birlikteli\u011findeki hareket ve k\u0131v\u0131lc\u0131mla son bulacak olan olu\u015f sonras\u0131 ancak madde s\u0131fatlar\u0131n\u0131 kazanarak kainatlar\u0131 olu\u015fturacak ve varolacakt\u0131r.Ancak ilk a\u015famada bulan\u0131k, madde olmayan madde ve o b\u00fcy\u00fck k\u00fctlelerin varl\u0131\u011f\u0131 hen\u00fcz ne bi\u00e7imi ne de ismi olmayan yarad\u0131l\u0131\u015f boyutunun kendisidir.Ve sanat\u00e7\u0131y\u0131 ilgilendiren budur.Onun as\u0131rlarca s\u00fcregelen olu\u015fumu esrarl\u0131 devinimleri i\u015fte sanat\u00e7\u0131n\u0131n yans\u0131tmak istedi\u011fi o ilk hal , Kuun:Ne \u00f6nce,ne sonra,ne a\u015fa\u011f\u0131,ne yukar\u0131,ne yak\u0131n ,ne uzak,zamans\u0131z,ans\u0131z,mekans\u0131z biriciklik mekan\u0131.<\/p>\n
\u00d6te yandan onun tuvallerindeki resimsel ifade geleneksel olanla kendi \u00f6zg\u00fcn yorumu i\u00e7inde bulunan dairevi formun ,dairesel tekli\u011fin renk boyutlar\u0131nda derin anlam ifadeleridir.G\u00fcrel esteti\u011finin \u00f6\u011felerini kategorize edersek: Hafifleyerek ve gerilimi artt\u0131rarak hep ayn\u0131 motife geri d\u00f6nme, yenile\u015ftirmek ve yeniden yaratmak i\u00e7in gelenekten yola \u00e7\u0131kma ve yararlanma. Ge\u00e7mi\u015fe duyulan tutkulu ba\u011fl\u0131l\u0131k ise kendini daha iyi geli\u015ftirmek i\u00e7in bir ara\u00e7t\u0131r.Bu d\u00fcnyay\u0131 yeniden ve yoktan varetmek de\u011fil , bizden \u00f6nce gelenlerin t\u00fckenmez miras\u0131 sayesinde onu ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc okumak, anlamland\u0131rmak, ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc seslendirmektir.<\/p>\n
G\u00fcrel esteti\u011finde motiflerin tekrar\u0131 sanat\u00e7\u0131n\u0131n i\u00e7sel d\u00fczene\u011fiyle ilgilidir.Sessizli\u011fin tanr\u0131sal olan g\u00f6r\u00fcnmezle olan ili\u015fkisinin gelip tuval \u00fczerinde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelen bi\u00e7imlerle yeniden kurman\u0131n ve yap\u0131land\u0131rman\u0131n sonucudur bu resimler.Tanr\u0131sal ile i\u00e7 ben birle\u015fmi\u015f, ileti\u015fim kurulmu\u015f ve a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan \u015fey tuvalde saptanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00d6nemli olan bu formlara tuvalde ya\u015fam vererek bir y\u00fczeyin ans\u0131z\u0131n ba\u015fka bir ayd\u0131nl\u0131\u011fa, yaln\u0131zca g\u00f6rebilmeyi bilenlere b\u00fcy\u00fck zaman\u0131 tan\u0131tmakt\u0131r.B\u00fcy\u00fck zaman ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131tmak ve bunu ileri s\u00fcrebilmektir.D\u00fcnyan\u0131n tehlikeli gidi\u015finden, kirlenmesinden etkilenmeyen o b\u00fcy\u00fcl\u00fc zamandan pay almakt\u0131r ayr\u0131ca.<\/p>\n
Tam anlam\u0131yla ger\u00e7ek\u00fcst\u00fc bir zaman varolmayan renklerle boyanm\u0131\u015f tuval y\u00fczeyi bu d\u00fcnyalar\u0131n garipli\u011finden haber veren biri, ayn\u0131 zamanda i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131n deviniminden bir imdir bu.Resmin kendi efsanesine ula\u015fmas\u0131, \u00f6z\u00fcn d\u0131\u015fla\u015farak kendi s\u00f6ylemini kurmas\u0131 yolunda verilen bir u\u011fra\u015ft\u0131r buradaki.Birden bire beliren safl\u0131\u011f\u0131n, i\u00e7 devinimin tablolar\u0131n dokusuna sinmesi, yeniden kazand\u0131\u011f\u0131 yeni formlarla saydam dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131d\u0131r.\u0130\u00e7 evrende olup bitenin d\u0131\u015f evrenle ayn\u0131la\u015fmas\u0131 ve b\u00fcy\u00fck devinimin ve d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn saatine ula\u015fmakt\u0131r bu.Orada evrenden resimlere d\u00f6ng\u00fcsel olan\u0131n durmadan d\u00f6nen \u015feylerin izd\u00fc\u015f\u00fcmleri yans\u0131makta ve gece denli s\u00f6z verici yeni nesneler yeni zaman\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
Mirasla gelen bir bilginin klasik formu soydan soya ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa akarak yepyeni bir alanda taze bir g\u00f6rsellikle bulu\u015fmu\u015f ve formlar\u0131n mitolojisini anlatmaktad\u0131r.Bu masals\u0131 soyutlamaya G\u00fcrel \u00f6yle hemen ula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r.\u00d6ncelikle sorularla ba\u015flayan bir ser\u00fcvendir bu ard\u0131ndan resmin y\u00fcce ve y\u00fcksek amac\u0131na, evrenin \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmemi\u015f, hi\u00e7bir zaman b\u00fct\u00fcn\u00fcyle okunamam\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck gizlerine yan\u0131t vermek \u00fczere bir ara\u00e7t\u0131r resim sanat\u00e7\u0131 i\u00e7in.Alemlerin hala kapal\u0131 duran gizemli b\u00fcy\u00fck kitab\u0131na ula\u015fmak i\u00e7indir bu soylu \u00e7aba.Sanat\u00e7\u0131n\u0131n resim yaparken kayna\u011fa do\u011fru hareket etmesi bundand\u0131r.Zaman\u0131n ve tarihin ters ak\u0131\u015f\u0131na do\u011fru uzan\u0131r, oradan da bir traplenle \u00e7ok uza\u011fa s\u0131\u00e7rar.Bu tarih \u00f6ncesi ve sonras\u0131 belirsiz zamana, ba\u015flang\u0131\u00e7lardaki zamana, oradan da ilk harekete ula\u015fmak i\u00e7indir belki.Belki o bir emanet\u00e7idir ve t\u00fcm zamandan sorumludur. Dairenin merkezindeki noktaya, evrenlerin b\u00fcy\u00fck uyumuna, i\u00e7 benin derinliklerindeki alma\u015f\u0131kla y\u00fczle\u015fmeye ta\u015f\u0131yan bu y\u00fcce eylem b\u00fcy\u00fck armoniye ula\u015fmak istemekten ba\u015fka nedir ki.!<\/p>\n
III<\/p>\n
Peyami g\u00fcrel sanat ifadesi soyuttur.Resimlerde s\u0131k s\u0131k yinelenen dairemsi form varolu\u015fun ve kainatlar\u0131n d\u00f6ng\u00fcsel yap\u0131s\u0131n\u0131 ve arz\u0131 temsil eden d\u00fcnyevi k\u00fcreyi simgeler. Ebedi varolu\u015fun sonsuzca s\u00fcren d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc.\u00d6te yandan soyut sanat i\u00e7sel d\u00fcnyalar\u0131n ve olu\u015fmakta olan varl\u0131\u011f\u0131n \u015fekilsizli\u011fi, \u015fekil \u00f6tesinin formlar\u0131yla yol al\u0131r.Bu formlar her birey ve alg\u0131layana g\u00f6re de\u011fi\u015fmekte ve yeniden alg\u0131 boyutunda bi\u00e7im almaktad\u0131rlar.G\u00f6r\u00fcnmeyen alemlerin formlar\u0131 ve elemanlar\u0131d\u0131rlar ve d\u0131\u015f d\u00fcnyadan ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131rlar.Mikro kozmos ile makro kozmos\u2019un ayn\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klarlar bize.Ayn\u0131l\u0131\u011f\u0131n ke\u015ffi, bir duyu bulgusu ya da bi\u00e7imi, i\u00e7 yolculuktaki yeni frekanslar ,titre\u015fimlerin d\u0131\u015fla\u015fmas\u0131 ve estetik dilde ayk\u0131r\u0131 bir kal\u0131nt\u0131d\u0131r soyut ifade.Her ne kadar formsuz gibi g\u00f6z\u00fckse de soyut ifadenin temel formlar\u0131 bulunmaktad\u0131r ve bunlar art\u0131k evrenselle\u015fmi\u015flerdir.Soyut sanat bir \u00f6z sorunudur ve resimde stilize olan d\u0131\u015fland\u0131ktan sonra b\u00fcy\u00fck \u00f6z devreye girer.<\/p>\n
Soyut ifade madde d\u00fcnyas\u0131ndaki kal\u0131plar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi ve \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m uyand\u0131ran bir forma d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, teman\u0131n ortadan kalkmas\u0131yla birbiriyle ba\u011flant\u0131s\u0131 olmayan resimsel nesnelerin bir oyunu olarak da tarif edilebilir.Soyut resim fenomeni ba\u011f\u0131ms\u0131z bir formun i\u00e7 d\u00fcnyadan s\u00fcr\u00fcp gelmesi ve tuval \u00fczerinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r.Bununla birlikte soyut resimdeki form nesnesinin kendini maskeleyen bir t\u00fcr konudan ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r.Soyut resmin konusu g\u00f6r\u00fcnmeyen d\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 dinamiklerin s\u00fcrnaturel, d\u0131\u015f alemler ve i\u00e7 alemlerin dinamiklerini bar\u0131nd\u0131ran makro kozmos ve mikro kozmos ayn\u0131l\u0131\u011f\u0131 yasalar\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n
Ruhsal ve tinsel s\u00fcre\u00e7lerin, alg\u0131 boyutlar\u0131n\u0131n titre\u015fim ve fizik \u00f6tesi frekanslar\u0131n ve hallerin k\u0131saca i\u00e7imizdeki ve d\u0131\u015f\u0131m\u0131zdaki sonsuzun betimlenmesidir.\u00d6te yandan soyut resim ne kadar spontane formsuz gibi g\u00f6z\u00fckse de sanat\u00e7\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 f\u0131r\u00e7a u\u00e7lar\u0131ndan d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f ve da\u011f\u0131lm\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hayaller olarak G\u00fczel\u2019in tuvalde yo\u011funla\u015f\u0131p ifadelenmesidir.Ve hacimlerini kendi i\u00e7lerinde ta\u015f\u0131yan resmin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kurarlar.Soyuttaki ba\u011f\u0131ms\u0131z form i\u00e7 d\u00fcnyan\u0131n y\u00fcksek matemati\u011fine dayan\u0131r.Bu nedenle soyut resim sezilebilir bir d\u00fcnyay\u0131 betimler.Alg\u0131 boyutundaki nesneler cans\u0131z g\u00f6r\u00fclen d\u00fcnyan\u0131n canl\u0131 elemanlar\u0131 olurlar ve resmin konusunu olu\u015ftururlar.Bu yeni tasar\u0131lar yeni fantaziler olarak vard\u0131rlar ve betimdeki mekanlar olanaks\u0131z \u015feyler vadisinin d\u00fczeni i\u00e7inde seyrederler.Alg\u0131 boyutlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131, ruhsal d\u00fcnyan\u0131n titre\u015fimleri, trans halindeyken beliren nesneler d\u0131\u015f uzay ve \u00fcst uzay betimleri ger\u00e7ekte katlana katlana gelen varl\u0131\u011f\u0131n modalitesidir.<\/p>\n
VI<\/p>\n
Peyami G\u00fcrel resim dilinde varolan bir yarat\u0131c\u0131d\u0131r.Resim diline gelene\u011fimizdeki sanatsal ifadeleri ta\u015f\u0131ma y\u00fcreklili\u011fiyle hareket eden ve orada yeni bir senteze ula\u015fmak i\u00e7in nesnelerin karmas\u0131ndan s\u0131yr\u0131l\u0131p ultra bi\u00e7ime varmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir sanat\u00e7\u0131d\u0131r.Bu a\u00e7\u0131dan do\u011faya de\u011fil de Exemplum\u2019a g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015fan orta\u00e7a\u011f sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 and\u0131r\u0131r.Orta\u00e7a\u011fda sanat\u00e7\u0131lar \u00f6nce gelenekle ondan sonra ger\u00e7ekle ili\u015fki kurarlard\u0131.Peyami G\u00fcrel\u2019de geleneksel sanat\u0131m\u0131z\u0131n miras\u00e7\u0131s\u0131 olarak bu sanat\u0131n tikel yanlar\u0131 yerine tipik yanlar\u0131 ya da plastik de\u011ferleri \u00fczerinde durmaktad\u0131r.Sanat\u00e7\u0131n\u0131n tuvallerinde \u0131\u015f\u0131k bile a\u00e7\u0131k se\u00e7ik plastik hacimlerin analiz ve sentezine hizmet eder.Geleneksel sanata hayat vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6te yandan onu a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n
Peyami G\u00fcrel esteti\u011finin en temel y\u00f6nlerinden biri hat ebru tezhip formlar\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak yeni bir dile ula\u015fmas\u0131d\u0131r.Geleneksel formlardan \u00e7a\u011fda\u015f formlara varan bu estetik dille G\u00fcrel: Tarihsel estetik imgenin yenile\u015fmesi, de\u011fi\u015fmesi ve yeni bir form al\u0131\u015f\u0131na do\u011fru hareket ederken kendi g\u00f6stergelerini de bize tan\u0131tmaktad\u0131r.Bu g\u00f6stergeler bi\u00e7imsel oldu\u011fu kadar tematik ,tematik oldu\u011fu kadar da felsefi ve d\u00fc\u015f\u00fcnseldir de.Sanat ifadesi sanat\u00e7\u0131ya g\u00f6re sadece form d\u00fczeyinde kalan bir olgu de\u011fildir.Bu ala\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flayan duygu ve ak\u0131l birli\u011fidir en ba\u015fta.Ve bu birli\u011fin bir dili olmal\u0131d\u0131r ki bir s\u00f6z ya da kelamd\u0131r \u00f6nemli olan.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc sonu\u00e7 olarak resim sanat\u0131 da bir dildir. Gelene\u011fimizin zengin miras\u0131 sanat\u00e7\u0131n\u0131n zengin duyu verileriyle bulu\u015funca ortaya \u00e7\u0131kan g\u00f6rsel estetik boyutta bir ke\u015ffin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k yapar\u0131z.Ebru\u2019nun spontane normlar\u0131n\u0131 ak\u0131lc\u0131 bir bi\u00e7imde resim diline ta\u015f\u0131mak ve resim teknikleriyle kayna\u015ft\u0131rmak, \u00f6te yandan Ebru\u2019nun yap\u0131s\u0131nda bulunan do\u011fal olu\u015fumu resim dili ile peki\u015ftirmek.Estetik bir sentezde var\u0131lan bu noktada sadece bi\u00e7imsel bir var\u0131\u015f de\u011fil ancak \u2018Anlam\u2019 \u00e7ok \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.Peyami G\u00fcrel\u2019in burada yapt\u0131\u011f\u0131 geleneksel dilden \u00e7a\u011fda\u015f dile anlam kurgusu bize yeni bir bulu\u015fman\u0131n ve estetikte yeni bir dilin mu\u015ftusunu vermektedir.<\/p>\n
Sanat\u00e7\u0131da anlam boyutu sembollerle ilerler .Ebru ,hat ,tezhip eksenli \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131 ile kendi geometrisini kurar.Hat\u2019\u0131n grafiksel \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc sistemati\u011fi, tezhip\u2019deki \u00f6l\u00e7\u00fc ve mant\u0131k, Ebru\u2019daki spontane olu\u015f ve gizli matematik tasarlanan estetik dilin merkezlerle b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini sa\u011flamaktad\u0131r.Burada \u00f6nemli olan bu geleneksel formlara kat\u0131lan sanat\u00e7\u0131n\u0131n yarat\u0131c\u0131 zihin yorumu ve \u00f6zg\u00fcn bak\u0131\u015f\u0131d\u0131r.O a\u00e7\u0131k\u00e7a yeni bir dilin ard\u0131ndad\u0131r.Yeni dil aray\u0131\u015f\u0131 ise zihninin ve y\u00f6neli\u015flerinin yeni formlar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmek anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r.Kendi taze bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na ve yakla\u015f\u0131m\u0131na ula\u015fmak ve resim sanat\u0131 teknikleriyle harmanlayarak mekana de\u011fin yeni bir s\u00f6ylem ba\u015flatmak.<\/p>\n
Sanat\u00e7\u0131da a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 gereken alg\u0131 ve duygu boyutlar\u0131 onun esteti\u011finin \u00e7ekirde\u011fini olu\u015fturmaktad\u0131r.Bu kendini b\u0131rak\u0131\u015f halinde evrenle bir uyum ve bu uyum sonucu kendinde gizli olarak bulunan potansiyellerin ve y\u00f6neli\u015flerin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r ayn\u0131 zamanda.Gayp aleminin gizli elemanlar\u0131 tuvalde \u015fekillenmekte ve belirmektedir b\u00f6ylece.Bu belki i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda b\u00fcy\u00fcyen bir sevgi duyumu potansiyeli oldu\u011fu kadar g\u00fcne\u015f sisteminde var olan dairemsi g\u00f6k cisimleri ve \u00fcst-uzayda ya\u015fayan g\u00f6ksel canl\u0131 formlara bir \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m yapmakt\u0131r.<\/p>\n
Sanat\u00e7\u0131 Peyami G\u00fcrel i\u00e7in duyular \u00fcst\u00fc g\u00f6r\u00fcnmez alemin elemanlar\u0131 tan\u0131mam\u0131z gereken ve bu d\u00fcnyaya tamamlayan elemanlard\u0131r. Subjektif bir s\u0131n\u0131rlama getirdi\u011fi tuvallerinde s\u0131k s\u0131k tan\u0131kl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z dairemsi form sanat\u00e7\u0131n\u0131n i\u00e7 boyutu ile y\u00fczle\u015fme, ilksel d\u00fcnyalara bir g\u00f6nderme, varolu\u015fun ilk halleri, yarad\u0131l\u0131\u015f boyutundan sadece bir kesittir ve bir i\u00e7 uyum elde etme ve \u00f6z benli\u011fimizi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmekle de ilgilidir.O klasik bir \u00e7a\u011fda\u015f olarak eserlerinde her birimizi do\u011fu\u015ftan donan\u0131ml\u0131 olarak geldi\u011fimiz kainat bilgilerini benli\u011fimizi a\u015farak ula\u015fmam\u0131z gerekti\u011fine inanan bir mistiktir.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"