{"id":7887,"date":"2016-10-22T16:34:51","date_gmt":"2016-10-22T13:34:51","guid":{"rendered":"http:\/\/peyamigurel.com\/?p=7887"},"modified":"2019-04-21T14:07:08","modified_gmt":"2019-04-21T11:07:08","slug":"yeni-anayasa-vizyonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/","title":{"rendered":"Yeni Anayasa Vizyonu"},"content":{"rendered":"<h2><strong>Yeni Anayasa\u00a0Vizyonu<\/strong><\/h2>\n<p><strong>\u201cBizim \u00e7\u00f6zece\u011fimiz meseleler var ama esas bizim d\u00fcnyaya s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fcm\u00fcz var.\u201d gibi bir vizyonu olmas\u0131 laz\u0131m anayasan\u0131n.<\/strong><\/p>\n<p>Yeni olu\u015fturulacak anayasa i\u00e7in neler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Bir sanat\u00e7\u0131 ve ekonomist g\u00f6z\u00fcyle de\u011ferlendirirseniz bu anayasa haz\u0131rlan\u0131rken yap\u0131lmas\u0131 gerekenler nelerdir sizce?<\/p>\n<p>Haz\u0131rlanacak olan Anayasaya, entelekt\u00fcel hatta bilgelik gibi birikime sahip insanlar\u0131n katk\u0131 sa\u011flamas\u0131 ve onlardan katk\u0131 beklenmesi laz\u0131m. Genelde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 vs. dosya haz\u0131rl\u0131yorlar. Bence meclis ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu t\u00fcr insanlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rarak onlara muhakkak dan\u0131\u015fmas\u0131, bilgi isti\u015fare etmesi gerekmektedir. Mesela benim dikkat etti\u011fim bir \u015fey, \u00f6zellikle bizde haz\u0131rlanan anayasalar \u201cdurum\u201d anayasas\u0131. Yani, tarihsel s\u00fcrecin o ana kadar getirdi\u011fi ve biriktirdi\u011fi bir tak\u0131m meseleleri nas\u0131l a\u015far\u0131z? \u00fczerine kurulu anayasalar. Oysa biz art\u0131k \u201cvizyon\u201d anayasas\u0131 yapabilmeliyiz. Yani bundan sonra \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki elli y\u0131l, y\u00fczy\u0131l, d\u00fcnyan\u0131n gidi\u015fat\u0131 nedir? T\u00fcrkiye b\u00f6yle bir s\u00fcre\u00e7te nereye oturur? vb. sorulara cevap verebilmeli bu anayasa. Hatta becerebilsek bence T\u00fcrkiye i\u00e7in bir anayasa yaparken, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya insanlar\u0131na bir s\u00f6ylem ihtiva eden bir anayasa yapmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>Yani \u00f6yle temel ilkeler ve kaideler vaaz etmeliyiz ki, o b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya insanlar\u0131na bir \u00f6rnek te\u015fkil etmeli. \u201cBizim \u00e7\u00f6zece\u011fimiz meseleler var ama esas bizim d\u00fcnyaya s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fcm\u00fcz var.\u201d gibi bir vizyonu olmas\u0131 laz\u0131m anayasan\u0131n. Beyanatlara dikkat ettim, hep \u015fu ana kadar birikmi\u015f meseleleri nas\u0131l \u00e7\u00f6zeriz? Daha iyi nas\u0131l y\u00fcr\u00fcr? sorular\u0131 \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Tamam, bu da laz\u0131m ama esas daha sonra ne olacak? \u0130lerde neler olacak, nereye gidiyoruz? Ve biz ileriye do\u011fru insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acak \u015fekilde bu kurallar\u0131 ve ilkeleri uygun hale nas\u0131l getiririz? gibi bir \u015fey yapmas\u0131 laz\u0131m anayasan\u0131n. Bunu da bence meclis ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 belli ba\u015fl\u0131 insanlar\u0131, d\u00f6nem d\u00f6nem b\u00fcnyesinde toplay\u0131p, hatta anayasa komisyonuna misafir edip, onlar\u0131n belki \u00e7ok sa\u011flam zemine oturmayan, hatta \u00e7ok ideolojik gibi g\u00f6z\u00fckse bile, g\u00f6r\u00fc\u015flerini serbest\u00e7e ifade etmesini sa\u011flamas\u0131 daha sonra da muhakkak filtrelemesi laz\u0131m. Adam\u0131n biri bir laf s\u00f6yler, tam da yerine oturur ve hepimiz istifade ederiz bundan. Bu bence \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n<p>EE.: \u015eu anda ne yap\u0131yorlar onlar belli de\u011fil. Yapmalar\u0131 gereken \u015fey bu ama maalesef\u2026<\/p>\n<p>Bir s\u00fcr\u00fc adamlar\u0131 var, illa meclis ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yapmas\u0131na gerek yok ki. Bir talimat verir, ka\u00e7 tane toplumun belli ba\u015fl\u0131 zihni var? Bu zihinlerin hepsine sen al dosyan\u0131 \u00fc\u00e7 ki\u015fi sana, \u00fc\u00e7 ki\u015fi sana, gidin bu ki\u015filerle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn, g\u00f6r\u00fc\u015flerini al\u0131n, notlar\u0131n\u0131z\u0131 al\u0131n, s\u00f6yle\u015fi yap\u0131n, ondan sonra da getirin onlar\u0131 kayda ge\u00e7irip koyun \u00f6n\u00fcn\u00fcze. Bakal\u0131m ne \u00e7\u0131km\u0131\u015f ortaya, adamlar ne demi\u015fler\u2026<\/p>\n<p>AEE: Kitaplar\u0131n\u0131 bile \u00f6zetten okuyan ki\u015filer i\u00e7in bunu yapmak biraz zor gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor\u2026<\/p>\n<p>Tamam ,ama anayasa yap\u0131l\u0131yor. Toplumun geni\u015f kat\u0131l\u0131m\u0131yla bir anayasaya yap\u0131m\u0131 denemesi var, bunu bari zayi etme. Yap\u0131lan bir i\u015fe yaras\u0131n.<\/p>\n<p>EE: Zaten \u00f6yle yapmazlarsa da geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 bir anayasa olmayacak ve \u00e7\u0131kacak olan anayasa da yine ayn\u0131 olacak. Hi\u00e7bir\u015fey fark etmeyecek gibi geliyor.<\/p>\n<p>Yine de mevcut deneylere nispetle geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 bir anayasa olacakt\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li>En az\u0131ndan sivil.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bir s\u00fcr\u00fc insan fikir veriyor, art\u0131 meclis yap\u0131yor. En az\u0131ndan ba\u015fkalar\u0131 yapm\u0131yor ve bize anayasan\u0131z bu, bundan sonra buna g\u00f6re hareket edin demiyorlar.<\/p>\n<p><strong>\u201cAnayasa maddesi olarak bir kavram\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n zaman, o kavram\u0131n toplumun genelinde ne ifade etti\u011fini de bilmen laz\u0131m. Senin i\u00e7in ne ifade etti\u011fi \u00f6nemli de\u011fil, toplum i\u00e7in ne ifade eti\u011fi \u00f6nemli\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n<p>EE: Daha \u00f6ncekiler o kadar k\u00f6t\u00fc ki yeni olan her zaman daha iyi olacak.<\/p>\n<p>Hukuk kavram\u0131n\u0131n bile sorguland\u0131\u011f\u0131, temel ezberledi\u011fimiz kavramlarla olu\u015fturulacak bir anayasan\u0131n \u00f6mr\u00fc yine \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 olacakt\u0131r. Yani demokrasi diyoruz ama ne bu demokrasi? Tarifi asl\u0131nda tamamen felsefi bir \u015fey. Pratik hayatta bir demokrasi var ama arkada dayand\u0131\u011f\u0131 yer felsefi . Felsefe adamlar\u0131 bu meselenin i\u00e7inde olmazsa ne olacak? Sen bir tak\u0131m kavramlar\u0131 oraya ezbere yazd\u0131n. Bir anlam\u0131 yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc her bir kavram\u0131n i\u00e7eri\u011fine, bir\u00e7ok insan farkl\u0131 bir \u015fey y\u00fckl\u00fcyor. Benim i\u00e7in \u015fu kavram, bu anlama geliyor diyor. Sen orda anayasa maddesi olarak bir kavram\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n zaman, o kavram\u0131n toplumun genelinde ne ifade etti\u011fini de bilmen laz\u0131m. Senin i\u00e7in ne ifade etti\u011fi \u00f6nemli de\u011fil, toplum i\u00e7in ne ifade eti\u011fi \u00f6nemli.<\/p>\n<p>EE: Hocam bir de \u00f6yle bir kavram ki bu sonsuz. \u015euanda tam bir demokrasi de yok. Hale en demokratiklerin bile ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bir kavram.<\/p>\n<p>Daha beterini s\u00f6yleyeyim: B\u00f6yle bir katman da yok. En az demokratikle en \u00e7ok demokratik aras\u0131nda matematiksel bir ili\u015fki yok. Yani neye g\u00f6re en az ya da en \u00e7ok? Mesela Atina\u2019ya g\u00f6re mi? Olmaz orda yine kastlar, s\u0131n\u0131flar var. Afrika\u2019da olan baz\u0131 kabileler daha demokratikler. Referans olarak nereyi alaca\u011f\u0131z? Yani biz vizyon anayasas\u0131 bekliyoruz. Durum anayasas\u0131 istemiyoruz.<\/p>\n<p>EE: Bu olmazsa yine t\u0131kanacak diyorsunuz..<\/p>\n<p>Belli bir m\u00fcddet bu model i\u015f yapar, az benzin harcar.<\/p>\n<p><strong>\u201cS\u0131n\u0131fsal de\u011fi\u015fimler, oradan oraya itekliyor insanlar\u0131, bir s\u0131n\u0131f i\u00e7in hak ve hukuk olan bir \u015fey bir s\u0131n\u0131f i\u00e7in zul\u00fcm haline d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015fl\u0131yor.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>AE: T\u0131kanana kadar..<\/p>\n<p>Evet. Ama sen \u015fimdiden \u00e7ok iyi bir modelleme yaparsan, i\u00e7inden bir s\u00fcr\u00fc insan\u0131n s\u00fcrekli yenileyebilece\u011fi ve zengin bir modelleme se\u00e7ene\u011fi \u00fcretebilirsen, temel bir tak\u0131m insan beklentilerine de kar\u015f\u0131l\u0131k verebilecek bir anayasa ortaya koymu\u015f olursun. D\u00fcnyaya \u00e7ok ciddi bir katk\u0131 olur bence. \u00c7\u00fcnk\u00fc medeniyet havzas\u0131 olarak hem \u00e7ok k\u00f6kl\u00fc bir tak\u0131m inan\u00e7 sistemlerinin gelip ge\u00e7ti\u011fi, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tak\u0131m medeniyetlerin aktif olarak rol ald\u0131\u011f\u0131, \u015fuanda insanl\u0131k tarihini, d\u00fcnya tarihini \u015fekillendiren bir yerdeyiz. Buraya a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 Akdeniz Havzas\u0131 diyelim. Bu havzan\u0131n da b\u00fct\u00fcn birikimlerini b\u00fcnyesinde ta\u015f\u0131yan \u00e7ok k\u00f6kl\u00fc bir tecr\u00fcbeye sahibiz. Bu tecr\u00fcbenin \u00fczerine Bat\u0131 \u2013 Do\u011fu vs. s\u00fcre\u00e7lerini de \u00e7ok iyi biliyoruz ve nispeten kotarm\u0131\u015f\u0131z.<\/p>\n<p>O halde bizim yapaca\u011f\u0131m\u0131z anayasa b\u00fct\u00fcn bu b\u00f6lgelere bir \u015fey s\u00f6yl\u00fcyor olmal\u0131. Bir \u015feye cevap vermeli. \u0130nsan hakk\u0131 nedir? Hak nedir? Anayasan\u0131n bu soruya bir cevap vermesi laz\u0131m. Hak nedir, hukuk nedir? Mesela madde 1 diyecek ki; Hak \u015fudur, bir tarif koyacak. Bizde uyaca\u011f\u0131m\u0131z kurallar\u0131n burada refere edilece\u011fini bilece\u011fiz. Hukuk \u015fudur diyecek: \u0130nsano\u011flunun kendi aralar\u0131ndaki toplumsal ve do\u011fayla ili\u015fkilerini\u2026 Mesela do\u011fa yoktur hukukta. \u0130nsan \u2013 do\u011fa ili\u015fkisini de hukukun maddeleri aras\u0131na koy. Bu bir vizyon i\u015fte, onu da tarif et. Ticareti de koy. Ama bunlar\u0131 koymadan ticareti koydu\u011fun bir madde, bir zaman sonra sallanmaya ba\u015flayacakt\u0131r. Nereye oturacak? S\u0131n\u0131fsal de\u011fi\u015fimler, oradan oraya itekliyor insanlar\u0131, bir s\u0131n\u0131f i\u00e7in hak ve hukuk olan bir \u015fey bir s\u0131n\u0131f i\u00e7in zul\u00fcm haline d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n<p>AE: Herkes kendi taraf\u0131ndan tutacak.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla hi\u00e7 olmazsa ortak ne\u015fet edebilece\u011fi bir zemin aray\u0131\u015f\u0131 ortaya koymal\u0131y\u0131z bence.<\/p>\n<p>\u201cZalim olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ki\u015filer de bir taraf\u0131ndan bakarsan mazlum\u2026\u201d<\/p>\n<p>EE: \u00d6yle de bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz var ki Bat\u0131yla Do\u011fu aras\u0131ndaki k\u00f6pr\u00fc diyoruz ya hakikaten b\u00f6yle bir \u015feyin e\u011fer yolunu bulabilirsek Irak\u2019a da, \u0130rana\u2019da , M\u0131s\u0131r\u2019a da bizim co\u011frafyam\u0131zdaki mazlum, bizimle ayn\u0131 kaderi payla\u015fanlara da bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu, \u00e7\u00f6z\u00fcm de \u00fcretece\u011fiz.<\/p>\n<p>Elbette, kesinlikle zalim olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ki\u015filer de bir taraf\u0131ndan bakarsan mazlum. Mazlumdan kast\u0131m \u015fu: Zalimlik yapan, zarara u\u011framakta olan zaten. O taraftan bakt\u0131\u011f\u0131n zaman sen zalimlik yaparak zarar veriyorsun asl\u0131nda fark\u0131nda de\u011filsini bile ifade edebilecek bir \u015fey olsa ke\u015fke.<\/p>\n<ol>\n<li>Co\u011frafyam\u0131zda bizim \u00e7ekti\u011fimiz s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n bir benzerini asl\u0131nda onlar da \u00e7ekiyorlar, bu yolu onlar\u0131n anlayaca\u011f\u0131 dilden \u00e7evirip anlatabilecek olan da belki buras\u0131. \u015euanki anayasa haz\u0131rl\u0131klar\u0131 da T\u00fcrkiye\u2019nin ka\u00e7 y\u0131l\u0131n\u0131 ald\u0131. Atat\u00fcrk\u2019ten beri de bizim hi\u00e7bir anayasam\u0131z sivillerin kat\u0131l\u0131m\u0131yla yap\u0131lmam\u0131\u015f. Bu da b\u00fcy\u00fck bir \u015fans, b\u00f6yle bir ortam\u0131n yakalanmas\u0131.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Hem \u00f6yle hem de \u00f6rneklenmi\u015f. Yani biz gidip bir kritere g\u00f6re bizden hukuk ve medeniyet baz\u0131nda, biraz daha ilerde oldu\u011fu \u2013 neye g\u00f6re ise o \u2013 varsayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z kurallar\u0131 dev\u015firmi\u015fiz. Ve onlar\u0131 birbirine eklemlemi\u015fiz. Tamam, \u00e7\u0131km\u0131yorsa bir mal sende \u00f6yle yapacaks\u0131n. Ama bizde o mal var.<\/p>\n<p>EE:Ko\u015fullar o zaman oymu\u015f ama \u015fimdi en az\u0131ndan tarihi bir \u015fans\u0131m\u0131z da var. Aaa onu Atat\u00fcrk yapm\u0131\u015ft\u0131 o su\u00e7lu , \u00f6b\u00fcr\u00fc 12 Eyl\u00fcl asker su\u00e7lu&#8230; \u015eimdi bu anayasada su\u00e7layacak kimse bulamayaca\u011f\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz su\u00e7lu olaca\u011f\u0131z biz bunu yapt\u0131k. Zaten bunu oturtabildi\u011fimizde ve g\u00fczel bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131karabildi\u011fimizde dedi\u011finiz gibi di\u011fer medeniyetlere anlatabiliriz<\/p>\n<p>AE: Ama \u00f6yle bir anayasa olu\u015fturabilirsek. Bu durumda da pekte \u00f6yle de\u011fil.<\/p>\n<ol>\n<li>Peyami Beyin de dedi\u011fi o. T\u00fcrkiye\u2019nin seksen y\u0131lda bu topraklar\u0131n yeti\u015ftirdi\u011fi sanat\u00e7\u0131lar\u0131n fikrini alacak, i\u015f\u00e7ilerin fikrini alacak.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Evet bir vizyon anayasas\u0131 bekleniyor TBMM.\u2019den. Bence bir\u00e7ok sanat\u00e7\u0131, k\u00fclt\u00fcr adam\u0131 da b\u00f6yle bir s\u00fcrece katk\u0131 yapmay\u0131 arzu eder. Ama b\u00f6yle bir s\u00fcrece. Durum anayasas\u0131na ne katk\u0131 sa\u011flars\u0131n\u0131z? derse kimse gitmez.<\/p>\n<p>EE: T\u00fcrkiye\u2019deki yeti\u015fmi\u015f sanat\u00e7\u0131lar yada d\u00fc\u015f\u00fcnce insanlar\u0131 b\u00f6yle bir s\u00fcrecin alt\u0131ndan kalkabilecek alt yap\u0131ya sahipler mi? Hani daha \u00f6nce sorduk \u00e7\u0131kmad\u0131 dedik ya, \u015fimdi h\u00fck\u00fcmet sordu\u011funda bu \u00fclkeden bu ki\u015filer \u00e7\u0131kar m\u0131?<\/p>\n<p>\u00c7ok basit ne kadar ekmek o kadar k\u00f6fte. Bizim \u015fuandaki halimiz ne ise, beyan\u0131m\u0131zda o olur. Buna k\u00fclt\u00fcr adamlar\u0131 da dahil, i\u015fadamlar\u0131 da, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 da dahil. Yani \u015fuandaki birikimden bu toplum ne kadar faydalanm\u0131\u015f ve ne biriktirmi\u015fse ve ne ortaya koyabiliyorsa, zaten o ortaya koyulacak. Ama \u00f6zellikle duruma ili\u015fkin de\u011fil de, gelece\u011fe, vizyona ili\u015fkini, insan de\u011ferine ili\u015fkini s\u00f6yleyebilecek olanlar\u0131n fikrini de al\u0131rsan zenginle\u015fmi\u015f olur. Olmaz m\u0131 var tabii b\u00f6yle insanlar.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201cVizyon \u00e7\u0131kartma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na dair toplum cesaret duymaya ba\u015flarsa ger\u00e7ekten bir \u015fey s\u00f6ylemeye ba\u015flar.\u201d<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Sonu\u00e7ta bu anayasa bizim olur, y\u00f6ntem olarak do\u011fru olur, daha sonra birikimlerden ayn\u0131 y\u00f6ntemle yararlan\u0131larak geli\u015ftirilir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu birikimden \u00f6t\u00fcr\u00fc bu toplum, insanl\u0131\u011fa s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fc olma potansiyeline sahip bir toplum. D\u00fcnyada bu t\u00fcr \u00fclkeler azd\u0131r. Rusya belki bir \u015fey s\u00f6yler. Almanya, Fransa bir \u015fey s\u00f6yler. Amerika\u2019n\u0131n biraz daha pi\u015fmesi laz\u0131m d\u00fcnya i\u00e7in bir \u015fey s\u00f6yleyebilmesi i\u00e7in. Ortado\u011fu veya \u00c7in bir \u015fey s\u00f6yler ki, \u00c7in bile daha homojendir. K\u00fclt\u00fcrel zenginli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan birka\u00e7 temas\u0131 vard\u0131r. Ama buras\u0131 bir\u00e7ok yerle \u00e7ok temas edebilen, hem jeostratejik durumu itibariyle, hem tarihsel birikimi itibariyle bir \u015feyler s\u00f6yleyebilme potansiyeline sahip bir toplumdur. En az\u0131ndan \u015fimdi iteklenir, gayret edilir bir miktar\u0131 \u00e7\u0131kar o vizyonun. Vizyon \u00e7\u0131kartma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na dair toplum cesaret duymaya ba\u015flarsa ger\u00e7ekten bir \u015fey s\u00f6ylemeye ba\u015flar.<\/p>\n<p>Ve bu konuda \u00e7ok ge\u00e7 de kal\u0131nd\u0131. Yani Modernizm, arkas\u0131ndan Post-modernizm tart\u0131\u015fmalar\u0131, bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7ok beyhude tart\u0131\u015fmalar oldu\u011fu\u2026 Asl\u0131nda buras\u0131 pergelin bir ucunun insan dedi\u011fimiz meseleyi \u00e7\u00f6zmeye ve insan\u0131n son derece fazla miktarda veriyi alabilen ve o veriyi bir \u015feylere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilen bir yarat\u0131k oldu\u011funu kavrayan bir yer. Bu b\u00f6lgeler zann\u0131m o ki, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemlerde insanl\u0131k tarihinde \u00e7ok \u00f6zg\u00fcn, temel bir \u015feyler s\u00f6ylemekle sanki m\u00fckellef bir hale gelmi\u015f olacak. Gere\u011fini yapmam\u0131z laz\u0131m art\u0131k. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7eki\u015fmeler, iti\u015fmeler olacak. Bunlar her toplumda olan \u015feyler. Ama bu b\u00f6lgenin d\u00fcnya tarihine bir \u015fey koyma gibi bir vergisi var. Bu vergiyi \u00f6deyecek d\u00fcnya tarihine. Onun i\u00e7in de u\u011fra\u015fmas\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n<ol>\n<li>\u015euanda sanki bizim co\u011frafyaya sadece din \u00fczerinden mesajlar veriyoruz gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Araplarla falan \u00e7ok mu aram\u0131z a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, aram\u0131zda bir tek din ba\u011f m\u0131 kald\u0131 k\u00fclt\u00fcr olarak? Eskiden \u00e7ok i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131 olan Araplar, Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131yla, bu ge\u00e7en seksen y\u0131l boyunca ili\u015fkiler kesilmi\u015f arada tek kalan ba\u011f din oldu\u011fu i\u00e7in mi \u015fuanda din karde\u015fli\u011fi \u00fczerinden gidiyor ili\u015fkiler?<\/li>\n<\/ol>\n<p>Yani din karde\u015fli\u011fi meselesi de\u011fil. Din karde\u015fli\u011fi hep risklidir. Tarih boyunca da hep riskli olmu\u015ftur. Dinler hem insanl\u0131\u011fa soluk ald\u0131ran, onlar\u0131n birbirleriyle olan ili\u015fkilerini mevcut duruma g\u00f6re g\u00fczel bir \u015fekilde rehabilite eden bir unsur olmakla birlikte, ayn\u0131 zamanda da kan\u0131n unsuru olmu\u015ftur. Tarih b\u00f6yle devam eder ama inan\u00e7 sistemlerinin ya\u015famlardaki ili\u015fkilerini ve ba\u011flar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeden yap\u0131lacak ve at\u0131lacak her ad\u0131m da bo\u015fa at\u0131lm\u0131\u015f bir ad\u0131md\u0131r. Bunu kavramadan hi\u00e7bir \u015fey yap\u0131lmaz. Bu sadece bizim toplumumuz i\u00e7in de\u011fil Bat\u0131 toplumlar\u0131 i\u00e7in de b\u00f6yledir.<\/p>\n<p>En Merkantilist , en Materyalist g\u00f6z\u00fcken, hesap kitap, matematik \u00fczerine hareket etti\u011fini sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumlar\u0131n arka dinamiklerinde inan\u00e7 sistemlerinin \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir damar olarak y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hepimiz zaten biliyoruz. Bunu g\u00f6z ard\u0131 edemeyiz. Asl\u0131nda insan\u0131 tarif etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r dinler. \u0130nsanla ili\u015fkili bir tak\u0131m meseleleri g\u00fcndeme getirir. Bizim de s\u00f6yleyece\u011fimiz \u015feyler ister anayasa ister babayasa yap, insanl\u0131\u011fa bir kural vaaz ediyorsan, o kuralla inan\u00e7 sistemleri aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 kopartmaya kalkt\u0131\u011f\u0131n zaman \u00e7uvallars\u0131n. Be\u015f senedir \u00f6mr\u00fc, hemen rafta kal\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla mesele \u015fu: S\u00f6ylenecek olan s\u00f6zlerin insano\u011flunun b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn ba\u011flar\u0131n\u0131 g\u00f6zetebilen ve insan\u0131 bu ba\u011f ili\u015fkisi i\u00e7ersindeki bir varl\u0131k olarak alg\u0131layabilme meselesidir. Yani ona tek taraftan bakmak de\u011fil, sonsuz adette ili\u015fki ve ba\u011f aras\u0131nda olan bir varl\u0131k olarak kavrayabilmektir.<\/p>\n<p>Biz de bir \u015fey s\u00f6ylerken, Araplarla bir \u015fey s\u00f6yl\u00fcyorsak \u00e7ok elveri\u015fli bir zemindir oradan s\u00f6yleyeceksin. Bat\u0131ya da, di\u011fer insana da oradan s\u00f6yleyeceksin. \u00d6nemli olan bu s\u00f6ylenen \u015feylerin, insanlar\u0131n zihinlerinde \u00e7ok kolayl\u0131kla skolastik hale gelebilen bu durumun balans\u0131n\u0131 kurallarla ve vaaz edilen \u015feylerle iyi ayarlayabilmektir. Anayasa odur i\u015fte. \u0130nsanlar skolastik, ideolojik olmaya meyillidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha kolayd\u0131r bu. Ama iyi bir anayasa evrensel bir \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyorsa, bunu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131r, bunu bir vaka olarak kabul eder ve onun skolastik olma balans\u0131n\u0131 iyi ayarlar. Dolay\u0131s\u0131yla insanlar hadlerini ve hukuklar\u0131n\u0131 nispeten daha kolay bilir. Ama \u00f6b\u00fcr t\u00fcrl\u00fc, keskin k\u00f6\u015feli bir tak\u0131m c\u00fcmlelerle kurallar vaaz edersen dedi\u011fim gibi be\u015f senedir \u00f6mr\u00fc. Koyarlar kenara ve yine insanlar bildi\u011fini okur.<\/p>\n<p>EE: Bu anayasay\u0131 yaparken tasavvuf burada i\u015fe yarar m\u0131?<\/p>\n<p>Zaten e\u011fer vizyon anayasas\u0131 yapacaksak, insanl\u0131k tarihine s\u00f6z olarak bir \u015fey koyacaksak, insanla ilgilenen, insan\u0131n olgunlu\u011fu, hayat\u0131, hadleri ile ilgili her ne var ise bizim konumuzdur.<\/p>\n<p>EE: Yani mesela \u00fclkemizdeki Mevlevilere sormal\u0131y\u0131z diyorsunuz?<\/p>\n<p>Kesinlikle. Kanaat \u00f6nderleriyle, Mevlevilerle her kimse, yani insanla te\u015frik-i mesai i\u00e7ersinde olan, insan\u0131 ba\u015fka ba\u015fka y\u00f6nlerden tarif etme becerisini geli\u015ftirmi\u015f olan herkesle bu ileti\u015fimi kurmal\u0131s\u0131n. Onlardan veri almal\u0131 ve o verileri filtreleyip anayasaya yans\u0131tabilmelisin ki insanlar\u0131n payda\u015f olabilece\u011fi, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da kendilerine bir tak\u0131m hikmetler ve kurallar \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 bir yer haline getirilsin.<\/p>\n<p>Sizce T\u00fcrkiye\u2019de tasavvuf denilence insanlar\u0131n akl\u0131na gelen nedir? Ama ger\u00e7ekte tasavvuf nedir? \u00dclkemizde nas\u0131l alg\u0131lan\u0131yor bu konu? Sorular\u0131 soraca\u011f\u0131m\u0131z ki\u015filer ger\u00e7ek tasavvuf erbab\u0131 m\u0131d\u0131r yoksa sadece k\u00fclt\u00fcrel dernek midir? Yani konu \u00e7\u0131kara m\u0131 gider do\u011fruya m\u0131?<\/p>\n<p>\u00c7\u0131kara da gider, ger\u00e7ek tasavvuf erbab\u0131 da olur. \u00d6nemli olan, objektif olarak b\u00f6yle bir s\u00fcrecin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmi\u015f ki\u015fi ya da ki\u015filerin (anayasa komisyonu, meclis ba\u015fkan\u0131) \u00f6yle ya da b\u00f6yle \u00f6nyarg\u0131s\u0131z, m\u0131 acaba? demeksizin verileri toplamas\u0131d\u0131r. Bu verilerin kayna\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 meselesi, o da onlar\u0131n i\u015fi art\u0131k.<\/p>\n<p>AE: Yetkinliklerine g\u00f6re belli olacak\u2026<\/p>\n<p>S\u00f6ylenilen her s\u00f6z\u00fcn ya da filtrelenen arka plan\u0131nda ne yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrayarak yaparlar. Yani onlar\u0131n ve bizim toplumumuzun becerisi bu. Sadece ve sadece belki ger\u00e7ek mecras\u0131ndan kopmu\u015f insanlar\u0131n bir tak\u0131m ezberleri ve toplumsal ya\u015fam\u0131n bask\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bir rahatlama arac\u0131 olarak kullanabilecekleri bir mecraya kadar indirmi\u015f olabilir. Bu m\u00fcmk\u00fcn, \u00f6rnekleri de var. B\u00f6yle bile olsa, sen yine de al. Be\u015f tanesi \u00f6yledir, bir tanesi \u00e7ok sa\u011flamd\u0131r. O filtreden ge\u00e7iverir.<\/p>\n<p>EE: O da yerine oturur. Ve ana bir kap\u0131y\u0131 a\u00e7ar.<\/p>\n<p>Oturur ve bazen bir c\u00fcmleye bakar b\u00f6yle i\u015fler. Bir kural\u0131n tarif edilmesinde \u2013 biz konu\u015furuz, konu\u015furuz bir araba laf ederiz onu tarif etmek i\u00e7in \u2013 bir adam bir c\u00fcmle kurar onunla ilgili biter yani.<\/p>\n<p><strong>\u201cHerkes bilir ki, siz bir tez ya da eylem \u00fcretti\u011finiz zaman o eylemin mutlaka bir anti-tezi olu\u015facakt\u0131r. \u2026bazen iktidar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda olu\u015fan anti-tezler iktidarlardan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olurlar.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>EE: Bu s\u00fcre\u00e7te s\u00f6yledi\u011finiz insan tipi, her \u015feyi bilen, analitik olarak d\u00fc\u015f\u00fcnen ve \u00e7ok g\u00fczel s\u00fczge\u00e7ten ge\u00e7irebilen biri ama bu g\u00fcnlerde s\u00f6z\u00fc edilen dindar e\u011fitim tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 nereye koyuyorsunuz? Anayasa haz\u0131rlanmadan \u00f6nce toplumda dindar bir nesil yeti\u015ftirece\u011fiz denmesi ne demek sizce?<\/p>\n<p>Tam bilmiyorum o mesele nas\u0131l g\u00fcndeme geldi ve kimler i\u00e7ine ne y\u00fckleyerek o ifadeleri kulland\u0131lar. Ama ben \u00e7ok abes bulmuyorum \u015fu a\u00e7\u0131dan: Bu \u00fclkede toplumsal, s\u0131n\u0131fsal bir de\u011fi\u015fim ya\u015fan\u0131yor ve iktidara ortak olan her s\u0131n\u0131f ya da o s\u0131n\u0131flar bile\u015fkesinde \u00f6nemli olan akt\u00f6rlerin hepsi, bu akt\u00f6rl\u00fcklerini devam ettirebilmek i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar kendilerine uygun bir tipolojiyi \u00fcretmeye ve yeniden \u00fcretmeye meyillidir.<\/p>\n<p>Bu \u00e7ok do\u011fal bir \u015fey, bu a\u00e7\u0131dan do\u011fal kar\u015f\u0131l\u0131yorum. Ama pencereyi, vizyonu, ileriye do\u011fru bak\u0131\u015f penceresinden a\u00e7t\u0131rabilirsek o zaman b\u00f6yle bir arzunun yine 4-5 senelik bir \u00f6mr\u00fc oldu\u011funu anlamak \u00e7ok kolay olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015funu herkes bilir ki siz bir tez ya da eylem \u00fcretti\u011finiz zaman o eylemin mutlaka bir anti-tezi olu\u015facakt\u0131r. Sen bu toplumu dindar ki\u015filerden olu\u015fmu\u015f bir toplum yapma karar\u0131 verip de uygulamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n anda 10 sene sonras\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorsun demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131nda anti- tez olu\u015facak ve bazen iktidar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda olu\u015fan anti-tezler iktidarlardan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olurlar. Daha ya\u015fama ili\u015fkindirler ve seni ezip ge\u00e7iverirler. Kendi k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irecek bir \u015feyi niye \u00fcretmeye kalk\u0131yorsun ak\u0131ll\u0131ysan e\u011fer.<\/p>\n<p>EE: Ak\u0131ll\u0131 bir iktidar yapmaz diyorsunuz yani?<\/p>\n<p>Yapmaz, yapmak istese de bunu ifade etmez, bunu konu\u015fmaz, bunu toplumun k\u0131lcal damarlar\u0131ndaki kendi seyrine b\u0131rakmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Orada olu\u015fursa bir \u015feyler o iktidar bile\u015fkesindeki g\u00fcc\u00fcn muhafaza edece\u011fini bilir. \u015eu kesindir: \u00d6zel olarak ihale edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc ad\u0131m ters teper.<\/p>\n<p>AE: Peki niye bu kadar ba\u011f\u0131ra ba\u011f\u0131ra dindar e\u011fitim diyorlar, ne ama\u00e7la yap\u0131yorlar bunu? Altta yatan farkl\u0131 bir ama\u00e7lar\u0131 m\u0131 var?<\/p>\n<p>Beni orda \u015fu yad\u0131rgatm\u0131\u015ft\u0131: Dindar olsunlar, olsunlar tamam. Ama dindar olmas\u0131nlar da, i\u00e7kici, tinerci mi olsun dediklerinde ben irkildim. Yani dindar\u0131n kar\u015f\u0131t\u0131 i\u00e7kici ya da tinerci midir? Bu \u00e7ok korkutucu bir \u015fey. Yak\u0131\u015fm\u0131yor yani. Yak\u0131\u015f\u0131k almaz \u00e7\u00fcnk\u00fc onun kar\u015f\u0131t\u0131 o de\u011fil. Bir s\u00fcr\u00fc insan var dindar de\u011fil, son derece halim selim, beyefendi, akl\u0131 ba\u015f\u0131nda, ne istedi\u011fini bilen, d\u00fczg\u00fcn ya\u015fayan hatta dindar bir s\u00fcr\u00fc insandan ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve hukuklar\u0131na daha fazla riayet eden bir s\u00fcr\u00fc insan var. \u015eimdi sen ne yapt\u0131n?<\/p>\n<p>AE: Tinerciden \u00f6te bir de inan\u00e7s\u0131za giden bir yakla\u015f\u0131m var, dindar olmayan inan\u00e7s\u0131zm\u0131\u015f gibi g\u00f6steriliyor sanki?<\/p>\n<p>Handikab\u0131 vard\u0131r. \u00d6zellikle s\u0131n\u0131fsal de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7lerini tamamlayan o iktidar bile\u015fkesinin yeniden olu\u015fmas\u0131na arac\u0131l\u0131k eden iktidarlar, bu arac\u0131l\u0131k ettikleri bile\u015fkenin bir m\u00fcddet sonra fark\u0131nda olmadan hareketlerine devam ederler. Yani asl\u0131nda bir \u015fey olu\u015fmu\u015ftur ve hedefte zaten onun olu\u015fmas\u0131d\u0131r ama onun fark\u0131nda de\u011fildir. O iktidar\u0131n kendinden menkul oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek eylemine devam eder. Bir makas a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flar i\u015fte orda. Makas a\u00e7\u0131lman\u0131n alametlerinden biri pot k\u0131rmakt\u0131r. Bu t\u00fcr potlarda, ta\u015flar yerlerine oturmu\u015ftur fakat buna arac\u0131l\u0131k eden ki\u015fi ya da gruplar bunun fark\u0131nda de\u011fildir. Fark\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in iktidar olarak kendilerinde g\u00f6rd\u00fckleri g\u00fcc\u00fcn daha ba\u015fka \u015feyleri yapt\u0131rmaya yeterli oldu\u011funu varsayarak yollar\u0131na devam etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte burada makas a\u00e7\u0131l\u0131r ki bu makas a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekten olu\u015fmu\u015f olan yeni iktidar bile\u015fkesi bir m\u00fcddet sonra d\u00f6ner ve der ki bu biraz motor yakmaya ba\u015flad\u0131 galiba. \u00c7\u00fcnk\u00fc motor yakmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman iktidar bile\u015fkesinin dengeleri yeni oturdu\u011fu i\u00e7in zorlanmaya ba\u015flar. Der ki sen biraz dinlen, biraz kenara \u00e7ekil de biz \u015funu biraz otural\u0131m. Bu oturma s\u00fcrecini kim ger\u00e7ekle\u015ftirebilecek aday ise, o yukar\u0131ya do\u011fru \u00e7\u0131kmaya ba\u015flar. \u015euanda belki b\u00f6yle adaylar yok ama baz\u0131 \u015feylere dikkat ediyorum. Biraz bu t\u00fcr \u015feyleri kavram\u0131\u015f ki\u015filerde konu\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor gibi yeni yeni. Tarih bu, sahneye birilerini \u00e7\u0131kart\u0131r, onlar gerekeni yaparlar. Gerekeni yapt\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131na varmadan rollerini oynamaya devam ederler. Halbuki rolleri bitmi\u015ftir. Adam piyese son noktay\u0131 koymu\u015ftur. Sen onun \u00fczerine irticalen, improvize sahnede devam edersin. Halbuki seyirciler piyes bitti a\u011fabey sen ne yap\u0131yorsun? derler. \u00d6yle bir durum da olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 gaflar son 1-2 senedir siyasette dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<ol>\n<li>S\u0131n\u0131fsal de\u011fi\u015fimden s\u00f6z ettiniz biraz \u00f6nce. Ger\u00e7ekten b\u00f6yle bir de\u011fi\u015fim var m\u0131 \u00fclkemizde?<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ger\u00e7ekten b\u00f6yle bir de\u011fi\u015fim var m\u0131? Evet ben subje olarak b\u00f6yle bir \u015feyi g\u00f6zlemliyorum. Yakla\u015f\u0131k otuz be\u015f &#8211; k\u0131rk senedir s\u00fcrmekte olan bir s\u00fcre\u00e7. Hem \u00fcretim kesimleri \u015fekli de\u011fi\u015fiyor hem birbirleriyle ili\u015fkileri ve yap\u0131lar\u0131 de\u011fi\u015fiyor hem de yeni yeni bu bile\u015fkenin i\u00e7ersine dinamikler kat\u0131l\u0131yor. Bu son otuz y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te, belki ba\u015fka bir kelimeyle kar\u015f\u0131lamak Bat\u0131\u2019daki burjuvazi kelimesinin i\u00e7ersine s\u0131\u011fd\u0131rmak zor olur ama m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar kendi beceri, bilgi, gayret ve m\u00fccadele yetenekleriyle sermaye biriktiren ve bu sermayeyle yeni yat\u0131r\u0131mlara atlayan ve b\u00fcy\u00fcmesini de bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcren kesimlerin merkezi otoriteyle ili\u015fkilerini yeniden d\u00fczenleme istekleri \u00e7ok barizdir. Bu da son 15 y\u0131ld\u0131r falan art\u0131k neticeye ula\u015fmak \u00fczere.<\/p>\n<p>\u00dcretken kesim, ama sanayi ama tar\u0131m nereye yat\u0131r\u0131m yapt\u0131ysa, toplumdaki y\u00f6netim dinamiklerinin de\u011fi\u015fmesini istiyor ve yeter art\u0131k boruyu ben \u00f6tt\u00fcrece\u011fim diyor. Tabii bir hak olarak g\u00f6r\u00fcyor. \u0130ktidarla olan ili\u015fkilerini yeniden d\u00fczenleyerek bu s\u00fcreci engellemeye \u00e7al\u0131\u015fan b\u00fct\u00fcn odaklar\u0131 da tavsiye ediyor. Baz\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ok pres alt\u0131na al\u0131yor, baz\u0131lar\u0131n\u0131 yumu\u015fak yumu\u015fak tavsiye ediyor ama o s\u00fcre\u00e7 s\u00fcr\u00fcyor. Zaten sermaye mevcut iktidar bile\u015fkesinde pastan\u0131n en \u00f6nemli dilimini alm\u0131\u015f durumda, daha \u00f6nce de vard\u0131 bir pay\u0131 ancak \u015fimdi en \u00f6nemli dilimlerini alm\u0131\u015f vaziyette. Anayasa bile asl\u0131nda biraz odur. Bu katmanlar buraya kadar iyiydi de bizim gelece\u011fimiz, \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131z, bizim Hareket alanlar\u0131m\u0131z\u0131n daha rahat olabilmesi i\u00e7in buna uygun bir anayasa yapal\u0131m ki bu i\u015f art\u0131k tamamlans\u0131n.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130ktidarlar\u0131n\u0131 peki\u015ftirebilmek i\u00e7in sanata ciddi paralar transfer edeceklerini tahmin de etmiyorum, a\u00e7\u0131k olarak g\u00f6r\u00fcyorum.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>EE:Yeni s\u0131n\u0131f\u0131n sanata bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 da de\u011fi\u015fiyor mu? Sanata ve sanat\u00e7\u0131ya bak\u0131\u015f\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6zlemliyor musunuz?<\/p>\n<p>Kesinlikle de\u011fi\u015fir. Zaten \u015fu var: S\u0131n\u0131fsal b\u00fcy\u00fcmeler, hangi de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131, hangi k\u00fclt\u00fcrel nosyonlar\u0131 kendisinde bar\u0131nd\u0131r\u0131yorsa bar\u0131nd\u0131rs\u0131n s\u00fcre\u00e7 ilerledik\u00e7e onar\u0131n da nosyonlar\u0131 s\u00fcrekli de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frar. Hatta ve hatta bu s\u00fcre\u00e7 tamamland\u0131ktan sonra da yeni nosyonlar \u00fcreterek, kal\u0131c\u0131 k\u0131lmak i\u00e7in bir tak\u0131m tedbirler almaya ba\u015flar. Sanat bunun ara\u00e7lar\u0131ndan biridir onlar i\u00e7in. Sanat\u0131n \u00fczerine de yapabilecekleri en fazla \u015fey nedir? Maddi transferdir. Bu maddi transferle ilgili s\u00fcre\u00e7, biz de ya\u015f\u0131yoruz i\u00e7inde, bundan elli sene \u00f6nce ka\u00e7 tane sanat\u00e7\u0131 ekme\u011fini do\u011fru d\u00fcr\u00fcst kazanabiliyordu? \u015eimdi bak\u0131yoruz baya\u011f\u0131 bir sanat\u00e7\u0131 ekme\u011fini kazand\u0131\u011f\u0131 gibi, vergi rekortmeni bile oluyor. Bunlar g\u00f6stergeler. B\u00fct\u00fcn aksakl\u0131klar\u0131na ve eksikliklerine ra\u011fmen ona \u00f6zg\u00fcn bir piyasa olu\u015fuyor. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki yirmi y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te bu kesimlerin sanat ve k\u00fclt\u00fcr hayat\u0131yla ilgili \u00e7ok su\u00e7lay\u0131c\u0131 olmayay\u0131m ama tabiat\u0131 b\u00f6yle bu i\u015fin. \u0130ktidarlar\u0131n\u0131 peki\u015ftirebilmek i\u00e7in sanata ciddi paralar transfer edeceklerini tahmin de etmiyorum, a\u00e7\u0131k olarak g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n<p>EE: Sanat\u00e7\u0131lar\u0131n burada profili de de\u011fi\u015fiyor tabii. Daha \u00f6nce Bat\u0131\u2019y\u0131 taklit eden sanat\u00e7\u0131 tipinden uzakla\u015f\u0131p, kendi \u00f6z\u00fcne d\u00f6nen, kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle, bu co\u011frafyayla belki bar\u0131\u015fan bir sanat.<\/p>\n<p>\u015eimdi s\u00f6yle bir \u015fey var. Bu s\u0131n\u0131flar\u0131n temel dinamikleri belli kurallar dahilinde kapitalizmi uygulay\u0131p, kurallar\u0131na uygun oynamak \u00fczerine kurulu. Bu kurallar yine bir Bat\u0131 kapitalizminin kurallar\u0131d\u0131r. Hem Bat\u0131 kapitalizminin kurallar\u0131yla yo\u011frulmu\u015f, bu sermaye s\u0131n\u0131f\u0131 hem de kendi \u00f6zg\u00fcn ge\u00e7mi\u015fiyle kendine \u00f6zg\u00fcn bir kimlik yaratan, s\u0131n\u0131f bilinci kendine \u00f6zg\u00fcn bir ya\u015fam tarz\u0131 olu\u015fturabiliyorsan\u0131z ger\u00e7ekle\u015fecek. Onlar onu \u00fcst \u00fcste koyacak, dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ok birbirinden ayr\u0131lamayan de\u011fi\u015fik bir tat ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flayacak. Bat\u0131 kapitalizminin kurallar\u0131ndan \u00e7ok ba\u011f\u0131ms\u0131z olamayan ama kendi k\u00fclt\u00fcrel birikimini de bu i\u015fin i\u00e7ine katmak isteyen bir \u015fey \u00e7\u0131kacak. Bu da belki d\u00fcnya toplumlar\u0131na s\u00f6ylenecek s\u00f6zlerden biri olarak arac\u0131 olacak.<\/p>\n<ol>\n<li>Bu da bizim co\u011frafyam\u0131za ya da bize yak\u0131n olan insanlara sanatsal olarak da bir yol a\u00e7\u0131lacak Bat\u0131 kurallar\u0131yla.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Evet ama bu ayn\u0131 zamanda b\u00f6yle bir \u015fansa da sahip. Bat\u0131l\u0131 toplumlara da ciddi olarak bir \u015fey s\u00f6yleyebilme avantaj\u0131 da olu\u015fturacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc Bat\u0131\u2019n\u0131n da \u015f\u00f6yle bir meselesi var ger\u00e7ekten: Onlardaki inan\u00e7 gelenekleri, bu sistemin devam etmesi meselesi. Kapitalizmi o kadar iliklerine kadar ya\u015fam\u0131\u015f, hak, hukuk ve hadler meselesini nispeten \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f toplumlar var ki kar\u015f\u0131m\u0131zda bunlar\u0131n yeni nefes olarak kendilerine ve insanl\u0131k tarihine yeni bir soluk olarak katacaklar\u0131 bir \u015fey neredeyse kalmamaya ba\u015flad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131fsal olgunlu\u011funu bitirdi. Burjuvazisi burjuva adam gibi. \u0130\u015f\u00e7isi i\u015f\u00e7i adam gibi. Orta \u00f6l\u00e7ekli k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvas\u0131, adam gibi k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva. Buradan bir dinamik bu kurallarla kadim bir tak\u0131m s\u00f6ylemleri hareket ve manevra kabiliyeti olabilecek \u015fekilde d\u00fcnya sahnesine sokabilirse kar\u015f\u0131 tarafa da bir soluk olma ihtimali var. Buradan da de\u011fi\u015fik bir lezzet, bir tat geliyor dedirtebiliriz.<\/p>\n<p>EE: Korku gelmiyor burada da farkl\u0131 tatlar var. Bat\u0131\u2019n\u0131n Do\u011fu korkusu ya da \u0130slamofobi korkusu vb. En az\u0131ndan hafifletilebilecek bir kap\u0131 a\u00e7\u0131labilir sanatla.<\/p>\n<p>O korku ge\u00e7meyebilir. \u015e\u00f6yle bir \u015fey, yeni s\u0131n\u0131f bile\u015fkesi bunu iyi becerebilirse s\u00f6ylenecek olan s\u00f6z dilsel bir s\u00f6z olmayacak. Bunu yaparsa zaten \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir hata yapm\u0131\u015f olur ki fark\u0131nda onlar. Belki biraz rektifiye olmu\u015f, biraz rafinele\u015ftirilmi\u015f, biriktirmeyi ve g\u00fc\u00e7 sahibi olmay\u0131 kendi i\u00e7ersinden yeniden anlama d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilen bir taraf\u0131 da olan ama kadim insan ili\u015fkisini de makul bir zemine oturtabilen bir gelenek e\u011fer olu\u015fursa \u0130slami bir s\u00f6ylem olmayacak. \u201cA\u011fabey biz M\u00fcsl\u00fcman\u2019\u0131z T\u00fcrk i\u015fadamlar\u0131 olarak..\u201d gibi kal\u0131plar olmayacak. Nitekim olanlarda da b\u00f6yle kal\u0131plar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ben \u015fahsen ya\u015f\u0131yorum. B\u00f6yle tarif etmiyorlar kendilerini.<\/p>\n<ol>\n<li>Peki \u015fuandaki T\u00fcrk resim sanat\u0131yla ilgili ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Bizim eski k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran resimler var m\u0131?Sanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z buna yer veriyorlar m\u0131 eserlerinde? Yoksa hala Bat\u0131 \u00f6zentisiyle mi devam ediyoruz?Kendi sorunlar\u0131m\u0131z ya da kendi birikimlerimiz var m\u0131 bu resimlerin i\u00e7ersinde?<\/li>\n<\/ol>\n<p>Olmaya ba\u015fl\u0131yor. Bat\u0131 resmi \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir damar. Yi\u011fidi \u00f6ld\u00fcr hakk\u0131n\u0131 yeme.<\/p>\n<p>AE: 200 y\u0131l sonra hala onlar\u0131 al\u0131p uygulamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yormu\u015fuz gibi bir durum olacak m\u0131 sizce?<\/p>\n<p>Yok hay\u0131r olmayacak. 200 y\u0131l sonra olmayaca\u011f\u0131na kesin garanti edebilirim.<\/p>\n<p>AE: Yani T\u00fcrk resmi denildi\u011finde T\u00fcrk resmi olacak m\u0131 ger\u00e7ekten?<\/p>\n<p>Olacak \u00e7\u00fcnk\u00fc neden? En az\u0131ndan bir ya da iki ki\u015fi varsa, o var olacak demektir. Hatta ben bazen \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm: Bir \u015feyi fikrettiysen, hi\u00e7 endi\u015felenme bir g\u00fcn olacak o. Ama g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn ama g\u00f6remezsin. \u00c7\u00fcnk\u00fc fikir dedi\u011fimiz \u015fey bir tak\u0131m verilerin birbirleriyle olan ili\u015fkisinden kaynaklanarak olu\u015fur. Demek ki fikir geldiyse bir tak\u0131m veriler var. Arzun, iste\u011fin, beklentin, hevesin, etkilenmen var. Bir s\u00fcr\u00fc bir \u015fey var, oradan bir \u015fey do\u011far. Bir ki\u015fi bile fikrettiyse onu, o olacak demektir tarihte.<\/p>\n<ol>\n<li>Ge\u00e7mi\u015fimizde de geleneksel sanatlar mesela, siz bu i\u015fin uzman\u0131s\u0131n\u0131z, ebru, tezhip, hat.. Osmanl\u0131 denildi\u011finde bunlar hemen akla geliyor. Ama \u015fuanda Cumhuriyet d\u00f6nemine bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman T\u00fcrk resmi denilince ne akla geliyor?<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ama Cumhuriyet d\u00f6nemi daha bir T\u00fcrk resmi vaaz edecek bir duruma sahip de\u011fil. Daha yeni geliyor. Bir de \u015funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn: Yak\u0131n tarihimizde kadim bir imparatorluk tarihinden gelip, onun \u00fczerine- iyi-k\u00f6t\u00fc onu tart\u0131\u015fm\u0131yoruz- yepyeni kurallar ve bir ya\u015fam tarz\u0131 vaaz edip, onun \u00fczerinden yeniden bir tak\u0131m dinamikler olu\u015fturup, bu dinamiklerin kendi aralar\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131ndan yepyeni bile\u015fkeler olu\u015fturup, bug\u00fcne gelebilen d\u00fcnya tarihinde ba\u015fka \u00fclke yok zaten. Rusya dahil. Fransa, Avusturya- Macaristan, Almanya \u0130mparatorlu\u011fudur. Fransa emperyalizmidir. Amerika\u2019y\u0131 saym\u0131yoruz. Rusya, \u00c7in Hint\u2019tir. Bunlar\u0131n hi\u00e7birine bu olmam\u0131\u015ft\u0131r. Hindistan tamamen emperyalizmin etkisi alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r ama bizim gibi olmam\u0131\u015ft\u0131r, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 yoktur.<\/p>\n<p><strong>\u201c Bir s\u00fcr\u00fc \u015feyimizin gitmi\u015fli\u011fine ra\u011fmen halihaz\u0131rda bu dinamiklerle s\u00fcrekli yeniden bir \u015fey olu\u015fturan, tarih sahnesinde ba\u015fka \u00fclke yok. Bu \u00fclke daha olu\u015fturacak kendi sanat\u0131n\u0131.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>AE: Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 yok zaten ba\u015fka\u2026<\/p>\n<p>\u0130yi ya da k\u00f6t\u00fc bu havzada \u201cBenim yeniden bir \u015fey olu\u015fturmam gerek\u201d yok. Bunlar\u0131 yapmak acayip g\u00f6t\u00fcr\u00fcr toplumlardan. Bir s\u00fcr\u00fc \u015feyini g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bir s\u00fcr\u00fc \u015feyimizin gitmi\u015fli\u011fine ra\u011fmen halihaz\u0131rda bu dinamiklerle s\u00fcrekli yeniden bir \u015fey olu\u015fturan, tarih sahnesinde ba\u015fka \u00fclke yok. Bu \u00fclke daha olu\u015fturacak kendi sanat\u0131n\u0131.<\/p>\n<p>AE: Benim merak etti\u011fim, Cumhuriyetten sonra Anadolu\u2019ya bir y\u00f6nelim ba\u015fl\u0131yor. Sanat\u00e7\u0131lar Anadolu\u2019ya g\u00f6nderiliyor, oran\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frenmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u00e7abalar g\u00f6steriliyor. \u015euanda isetam tersi o k\u00fclt\u00fcre y\u00f6nelmek yerine Bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn etkisinde devam ediyor sanki. Tabii ki Bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc de olacak ama Anadolu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc de \u00f6z\u00fcmsemek \u00f6nemli de\u011fil midir?<\/p>\n<p>Ama bu \u00e7ok zor. \u015eunun gibi bir \u015fey \u201cMac yap\u0131lm\u0131\u015f, pc\u2019ler de canavar gibi 1500 atmosfer \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor sen yeni 64 ram bilgisayar olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsun.\u201d Ya karde\u015fim bu olmaz yani, bu \u00e7ok zor. Adam u\u00e7uyor, abi bunlar yap\u0131yor ben de kendime ait bir pc yapay\u0131m. O olmaz.<\/p>\n<p>AE: Ama temeli olmay\u0131nca bu havada kalm\u0131yor mu?<\/p>\n<p>Senin yapaca\u011f\u0131n \u015fey Mac\u2019i kabul et, onu kullan.<\/p>\n<p>AE: Tabii ki onu kullan ama alttaki o katmanlar\u0131 bo\u015f b\u0131rakmak da olmaz.<\/p>\n<p>O tarihsel \u015feyde ger\u00e7ekten y\u0131llar\u0131n i\u015fi. O katman\u0131 bo\u015f b\u0131rakmak zorundas\u0131n, bo\u015f b\u0131rakmazsan bu sefer buna da yeti\u015femezsin. Bat\u0131 resmini yok sayamazs\u0131n ki, adamlar ekolleri de bitirmi\u015f, teknikleri de bitirmi\u015f.<\/p>\n<p>AE: \u0130nsanlar R\u00f6nesans\u2019tan sonra a\u015fm\u0131\u015flar zaten kendilerini..<\/p>\n<p>A\u011fabey bunlar kals\u0131n, ben bunlar\u0131n iyi taraf\u0131n\u0131 alay\u0131m kendime yeni resim yapay\u0131m. \u00d6yle olmuyor o i\u015f. Onu almam\u0131z ve onu taklit etmemiz \u00e7ok tabii bir s\u00fcre\u00e7ti. Ama \u015fimdi bu s\u0131n\u0131flar, dinamiklerle alakal\u0131. Benim hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m mesela 15 y\u0131l oldu, ticaretle u\u011fra\u015fan biri bana geliyordu, aynen kelimeleriyle: \u201cYa hocam, ben bir ihracat \u015firketi kurdum, \u00e7ok g\u00fczel para kazan\u0131yorum, bir firmayla g\u00f6r\u00fc\u015fmeye Avusturya\u2019ya gittim, adam g\u00f6r\u00fc\u015fmeye kendi mahalli k\u0131yafetini giyerek \u00e7\u0131kt\u0131. Hocam ben bu adama ne hediye g\u00f6t\u00fcrece\u011fim?\u201d Bu bir ihtiya\u00e7, ben buna ne g\u00f6t\u00fcreyim? Van Gogh g\u00f6t\u00fcrecek halim yok, bana ait bir \u015fey g\u00f6t\u00fcrmeliyim bu adama. Bu istek..<\/p>\n<p>AE: Do\u011fru olana y\u00f6nelmek\u2026<\/p>\n<p>Do\u011fru olana y\u00f6neltiyor. Bu ayn\u0131 zamanda kendi i\u00e7inde \u00e7ok vulgarize olma ihtimali de ta\u015f\u0131yor ama oradan yava\u015f yava\u015f benim de bir mal\u0131m var, bakal\u0131m ne var ve yok\u2026<\/p>\n<p>AE: O s\u00fcre\u00e7 i\u00e7ersinde, tamam o Mac orada duruyor ama temelden gelenler ya siliniyorsa? Onu aktaranlar ne oluyor? Sanatsal a\u00e7\u0131dan diyorum, Bir Ebru, bir tezhip sanat\u0131 vb. Bug\u00fcn ka\u00e7 ki\u015fi var ebru ustas\u0131 diyebilece\u011fimiz?<\/p>\n<p>Arz edeyim o konuda \u015f\u00f6yle bir ilke vard\u0131r: Hem sanat i\u00e7in hem sanat i\u00e7in. \u201cHz. \u0130sa ve Allah d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6len bir \u015feyi kimse diriltemez. \u201c hani \u00f6yle derler ya. Bir \u015fey \u00f6ld\u00fcyse, hayatiyetini tamamlad\u0131ysa onu diriltmeye kimsenin g\u00fcc\u00fc yetmez. Bu bir \u00e7ar\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k olur, ona bakarsan Ebru bir end\u00fcstri zaman\u0131nda.<\/p>\n<p>AE: Evet zanaat.<\/p>\n<p>Zanaat yani ciltcilik i\u00e7in vs. kullan\u0131lan bir \u015fey. Kendine ait bir sanat de\u011fil, o mana da bir sanat dal\u0131 olarak olmam\u0131\u015f.<\/p>\n<p>AE: Minyat\u00fcr i\u00e7in..<\/p>\n<p>Minyat\u00fcr de ayn\u0131 bir kitap sanat\u0131. Bir konuyu anlatman\u0131n arac\u0131 olarak bir kitap grafi\u011fi minyat\u00fcr de. Bunlar\u0131n kendi ba\u015f\u0131na sanatsal olarak bir ifade ta\u015f\u0131mas\u0131 modern bir \u015fey. Modern bir \u015fey yapabilmen i\u00e7in modern olman laz\u0131m en ba\u015fta. Modern olmak ne? Ger\u00e7ekten mevcut ya\u015fam\u0131 alg\u0131layabilmek, g\u00fcn\u00fcn \u015fartlar\u0131na g\u00f6re kimli\u011fini ifade edebilme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015fabilmi\u015f olmak ve ona uygun da bir \u015feyler \u00fcretiyor olmak. Bu daha yeni.<\/p>\n<p>Elli y\u0131l bir toplum i\u00e7in tarih sayfas\u0131nda bir paragraf. Bence \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda olacak. Misal en basitinden benim gibi bir herif var ve kafas\u0131 bunlara tak\u0131l\u0131yorsa ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da tak\u0131lacak demektir. Ki benim bilmedi\u011fim, tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m da bir s\u00fcr\u00fc adam vard\u0131r kafas\u0131n\u0131 bunlarla me\u015fgul eden. Bu toplumun i\u00e7ersinde olan ama d\u00fcnya i\u00e7in de d\u00fc\u015f\u00fcnen, ortaya \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 eseri hem buradan faydalanan ama onlar\u0131 birbirine eklemeden bir c\u00fcmle haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilen bir ki\u015fi varsa bin ki\u015fi de var demektir. Dolay\u0131s\u0131yla korkulacak bir \u015fey yok. M\u00fczik i\u00e7in de b\u00f6yle olacak.<\/p>\n<p>AE: Peki gen\u00e7 ressamlar i\u00e7in ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Bu politik ortam\u0131 vs. yans\u0131tabiliyorlar m\u0131 resimlerinde? \u00dcniversitelerde hocalar\u0131n\u0131n dedikleri t\u00fcrde resim yapmak zorunda kalanlar var mesela, bu sanat \u00f6\u011frencileri daha sonra kendi sanat\u0131n\u0131 olu\u015fturabiliyorlar m\u0131 ger\u00e7ekten?<\/p>\n<p>Sarka\u00e7 gibidir bu. Endi\u015fe etmeyin rahat olun. Sarkac\u0131n bir bu taraf\u0131na bir \u00f6b\u00fcr taraf\u0131na gidilir, gelinir. Buralarda bir \u015feyler olgunla\u015fmaya ba\u015flar. Onu diyorum ya bizim kadar travma atlatan toplum yoktur ve biz dimdik ayaktay\u0131z \u015faka de\u011fil bu. Resmen ayakta duruyor ve \u00fcretiyoruz. Be\u011fenelim ya da be\u011fenmeyelim. Bir de d\u00fcnyan\u0131n ilk 20 ekonomisi i\u00e7ersine girmi\u015fsin. Siz seksenleri ya\u015famad\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>EE: T\u00fcp kuyru\u011funda ge\u00e7ti bizim \u00f6mr\u00fcm\u00fcz\u2026<\/p>\n<p>Neyi al\u0131yordun neyi veriyordun. Galatasaray bir UEFA \u015eampiyonu oldu, \u00e7\u0131ld\u0131rd\u0131k yani. O bizim Bat\u0131\u2019ya dimdik ayaktay\u0131z, y\u0131kamad\u0131n bizi demekti. Bilin\u00e7alt\u0131ndaki arkaik haf\u0131zada o \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>AE: Eurovision\u2019da da ayn\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131k san\u0131r\u0131m.<\/p>\n<p>EE: Galatasaray\u0131n gitti\u011fi S\u00fcper kupa\u2019da Fransa\u2019da stad\u0131n %50 si Galatasaray taraftarlar\u0131, di\u011fer yar\u0131s\u0131 da Liverpool du san\u0131r\u0131m onun taraftarlar\u0131na ayr\u0131lm\u0131\u015f. Bu %50\u2019nin de %60\u2019\u0131n\u0131 Araplar sat\u0131n alm\u0131\u015flar. Bir M\u00fcsl\u00fcman tak\u0131m nas\u0131l olur da S\u00fcper kupa da oynar diye\u2026<\/p>\n<p>Ben bilgisayarda oyun oynamay\u0131 severim. Ve Travianc\u0131y\u0131md\u0131r, iyi Travian oynar\u0131m. Nam\u0131m vard\u0131r yani benim. Bazen uluslar aras\u0131 serverda oynuyorum. Bir keresinde oyuncu ad\u0131m\u0131 Ottoman dedim, ilk k\u00f6y\u00fcn ismi \u0130stanbul koydum. Hem ya\u011fmada hem askeri g\u00fc\u00e7 olarak birinciyim, Tunuslu, Cezayirli mesaj at\u0131yorlar: \u201cSizinle gurur duyuyoruz, sisi en \u00fcstte g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz zaman i\u00e7imiz ferahl\u0131yor\u201d diyorlar.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla toplumsal geli\u015fmelerde baz\u0131 parametreler \u00e7ok h\u0131zl\u0131 hareket eder. Baz\u0131 parametreler geride kal\u0131r yava\u015f d\u00f6ner. Baz\u0131s\u0131 kendi i\u00e7ersinde geni\u015flemeye ba\u015flar, onu fark edemez toplum. Bir m\u00fcddet sonra bir parametre h\u0131zland\u0131\u011f\u0131 zaman o k\u00fcmenin derinli\u011fine temas eder. Temas etti\u011fi anda y\u00f6n\u00fc de\u011fi\u015fir. Bunlar \u00e7ok olan \u015feyler ve bizim toplumumuzda b\u00fct\u00fcn o travmalara ra\u011fmen kendi arkaik haf\u0131zas\u0131ndaki i\u00e7 derinliklerini \u00e7ok da unutmu\u015f de\u011fil. Bu toplum yakla\u015f\u0131k 12 -13. Y\u00fczy\u0131la kadar Bat\u0131\u2019n\u0131n bilim felsefesi dedi\u011fi \u015feyleri bitirmi\u015f. Bazen okuyorum o eski eserleri. Bir tart\u0131\u015fmalar var ki Kant falan leblebi \u00e7ekirdek kal\u0131yor. O kadar bir tak\u0131m meselelerin \u00fczerinden gelinmi\u015f ki\u2026 \u015eimdi o kitaplarda duruyor onlar de\u011fil, bunlar unutulmuyor, nesilden nesile genetik kodlarla, bir \u015fekilde ge\u00e7iyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc davran\u0131\u015flara yans\u0131yan \u015feyler bir \u015fekilde aktar\u0131l\u0131yor. Be\u011fenelim ya da be\u011fenmeyelim.<\/p>\n<p>EE: Kald\u0131 ki Bat\u0131\u2019da alm\u0131\u015f kendi diline \u00e7evirmi\u015f.<\/p>\n<p>Helal-i ho\u015f olsun iyi yapm\u0131\u015flar. Durum tespiti i\u00e7in konu\u015fuyoruz. B\u00f6yle bir toplumda o dinamikleriyle, birikimiyle, eksikleriyle, travmas\u0131yla falan anca kotar\u0131yor bunlar\u0131. Hatta bunu heves ya da umut diye s\u00f6ylemiyorum, hani T\u00fcrk resmi falan dediniz ya, ben \u015funu bile tahmin ediyorum d\u00fcnya sahnesinde belki otuz belki elli sene sonra bir fuar a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, girerken bakal\u0131m ka\u00e7 T\u00fcrk sanat\u00e7\u0131s\u0131 gelmi\u015f diye girecekler i\u00e7eriye. \u00c7\u00fcnk\u00fc mal var elimizde. Ba\u015fka yerlerde mal yok yani.<\/p>\n<p><strong>\u201cBat\u0131\u2019n\u0131n da \u015fu becerisi \u00e7ok kuvvetli: Kendini t\u00fcketiyor ama o t\u00fckettiklerinden Simurg gibi yeniden bir \u015feyleri birbirine eklemleyip \u00e7\u0131kartabiliyor.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>EE: Bat\u0131 elindekini t\u00fcketti art\u0131k.<\/p>\n<p>Bat\u0131\u2019n\u0131n da \u015fu becerisi \u00e7ok kuvvetli: Kendini t\u00fcketiyor ama o t\u00fckettiklerinden Simurg gibi yeniden bir \u015feyleri birbirine eklemleyip \u00e7\u0131kartabiliyor. Ama vah\u015fet \u00fcretiyor bazen ama rahmet \u00fcretiyor bazen. Ama mutlaka bir \u015fey \u00fcretiyor. Bat\u0131 bunu daha s\u00fcratli aral\u0131klarla yap\u0131yor. Ama bizde 200 sene de\u011fil 600 sene s\u00fcr\u00fcyor belki, iniyor \u00e7\u0131k\u0131yor sonra bir 600 sene daha. Bu \u00e7ok kabaca bir benzetme ama o g\u00fcc\u00fc ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Bir r\u00f6portaj\u0131mda s\u00f6yledim san\u0131r\u0131m bunu ama bir ara ben \u0130stanbul foto\u011fraflar\u0131n\u0131 inceliyorum Cumhuriyet \u00f6ncesi ve Cumhuriyet sonras\u0131 foto\u011fraflar da o kadar duru\u015f ve bak\u0131\u015flar o kadar farkl\u0131 ki. \u015eimdi a\u00e7 kurt taraf\u0131m\u0131zda vard\u0131r bizim toplum olarak.<\/p>\n<p>Bu arada olu\u015facak olan\u0131n ad\u0131 T\u00fcrk resmimi olacak onu da bilmiyorum. Bu b\u00f6lgelerin resmi, sinemas\u0131. Sinema var s\u0131rda bence. Eskiden hep g\u0131pta ederdik yabanc\u0131 filmler gelir, T\u00fcrk filmine gidince hep bir \u015feyler eksikti. \u015eimdi T\u00fcrk filmini seyretmek i\u00e7in sinemaya gidiyoruz.<\/p>\n<p>EE: Yeni \u00e7\u0131kan oyuncular\u0131 nas\u0131l buluyorsunuz?<\/p>\n<p>Yalan D\u00fcnyadaki, Hakan Meri\u00e7liler\u2019e bay\u0131l\u0131yorum. Ben komedi severim. Cem Y\u0131lmaz\u2019\u0131 severim. Komedi benim i\u00e7in tamamen zekad\u0131r. Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc atlay\u0131p z\u0131play\u0131p falan g\u00fcld\u00fcremezsin insanlar\u0131. Ferhan \u015eensoy, Y\u0131lmaz Erdo\u011fan\u2019\u0131 da be\u011fenirim.<\/p>\n<p>A\u00d6.: Bir de\u011fi\u015fimden bahsediyoruz s\u00fcrekli. Peki sanat\u00e7\u0131lar nas\u0131l bak\u0131yor bu de\u011fi\u015fime?<\/p>\n<p>Sadece \u015funa rastl\u0131yorum bazen, sanat\u00e7\u0131lardan ne kadar\u0131 muhakkak derinli\u011fine olan sanat\u00e7\u0131 arkada\u015flar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131r belki ifade etmiyorlard\u0131r, onun i\u00e7in biz de duyam\u0131yoruz. Ama bazen televizyonda b\u00f6yle bilim adam\u0131 yada sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fcnde bir hoca ile falan olan konu\u015fmalardan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck keyif al\u0131yorum. Mesela ge\u00e7enlerde Fransa meselesiyle ilgili bir \u015feyler konu\u015fuyorlard\u0131 ki bizimkiler yine gaza geliyorlar derken bir hoca han\u0131md\u0131, b\u00f6yle bakmayal\u0131m konuya iki farkl\u0131 taraftan bakal\u0131m dedi. Var yani akl\u0131 ba\u015f\u0131nda, makul, i\u015fe so\u011fukkanl\u0131l\u0131kla yakla\u015fan bir s\u00fcr\u00fc insan var. Sanat\u00e7\u0131lar\u0131n yaln\u0131z \u015f\u00f6yle bir problemi vard\u0131r, ger\u00e7i sermayede \u00f6yledir ya, e\u011fer bir kesim ya da katmanla besleniyorsa ve o katman el de\u011fi\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131ysa hemen rahats\u0131z olur bundan ve hemen bu neden b\u00f6yle oluyor diye tepki verir. Oysa durum okumak daha hassasiyet gerektiren bir \u015feydir. Durumu okusunlar art\u0131k ne diyeyim yani\u2026<\/p>\n<ol>\n<li>Sizin ekonomist yan\u0131n\u0131z da var. Gelecekte T\u00fcrkiyenin kesintiye u\u011framas\u0131, kriz vs. g\u00f6r\u00fcyor musunuz? T\u00fcrkiye\u2019nin yanl\u0131\u015f gidiyor diyece\u011finiz bir durum var m\u0131?<\/li>\n<\/ol>\n<p>Evet var. Tar\u0131mla sanayile\u015fmesiyle ilgili. \u015f\u00f6yle bir problemimiz var. Kendi dinamiklerimiz tamam, g\u00fc\u00e7l\u00fc dinamikler olu\u015ftu. Fakat Devlet Planlama Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda \u00e7ok fazla fikir sahibi de\u011filim, ele\u015ftirmek gibi olmas\u0131 ama merkezi otorite taraf\u0131ndan ciddi stratejik kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 gerekiyor. Belli sekt\u00f6rler \u00fczerine. Madem bu iktidar bile\u015fkesi de\u011fi\u015fti, bu toplum olarak \u015fu sekt\u00f6rlere \u00f6zellikle yat\u0131r\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 odaklayal\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki elli y\u0131lda \u015funlar olacak, enerji sekt\u00f6r\u00fcnde \u015funlar olacak ve biz mevcut birikimi \u015fu i\u015fler i\u00e7in yat\u0131r\u0131ma ay\u0131ral\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc o parametreleri iyi g\u00f6remezsen, sadece g\u00fcn\u00fcn pragmatik ko\u015fullar\u0131yla sanayini geli\u015ftirirsen, birden Akdeniz ticaret yollar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fi gibi zaman\u0131nda, kal\u0131yorsun ortada, ne g\u00fczel yiyorduk i\u00e7iyorduk, yol de\u011fi\u015fti a\u00e7\u0131ld\u0131 S\u00fcvey\u015f. Sana u\u011fram\u0131yor art\u0131k ticaret yolu.<\/p>\n<p>Sanayile\u015fme ve \u00fcretme dedi\u011fimiz s\u00fcre\u00e7te sonu\u00e7ta kural \u00f6yle sonu\u00e7ta t\u00fcketim i\u00e7in \u00fcretiliyor ve t\u00fckettiriliyor. Kapitalizm zaten ihtiya\u00e7 i\u00e7in de\u011fil t\u00fckettirmek i\u00e7in \u00fcretir. Dolay\u0131s\u0131yla belli sekt\u00f6rlere stratejik kararlar alabilmeleri laz\u0131m. Ekonomik s\u00fcre\u00e7ler \u00fczerindeki kontrol ve tercih mekanizmalar\u0131 iyi \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flarsa, toplumsal s\u00fcre\u00e7te de yani sosyolojik olarakta toplumun \u2013 g\u00f6nl\u00fcmden ge\u00e7en bu bir vizyon de\u011fil \u2013 ekonomik a\u00e7\u0131dan \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc olmakla \u00f6v\u00fcnen bir toplum de\u011fil k\u00fclt\u00fcrel, sosyal a\u00e7\u0131dan g\u00fcc\u00fcyle \u00f6v\u00fcnen de\u011fil ama \u00f6v\u00fcn\u00e7 kayna\u011f\u0131 haline getirebilmi\u015f bir toplum olmay\u0131 hedefleyebilsek. Anayasa da bile bu olabilmeli. Ne toplumu olaca\u011f\u0131z biz? Ekonomik a\u00e7\u0131dan \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc, m\u00fcreffeh, demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri\u2026 ya ge\u00e7in onlar\u0131, k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, olgunla\u015fm\u0131\u015f, derinli\u011fi olan, d\u00fcnya sahnesine s\u00fcrekli bir tak\u0131m eserler sunan, s\u00f6z\u00fc olan bir toplum olmay\u0131 vizyon edinelim.<\/p>\n<p><strong>\u201cBu havzalar insanl\u0131k tarihine, insan olmayla ilgili s\u00f6zlerin s\u00f6ylendi\u011fi temel yerler\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n<p>AE: S\u00f6z\u00fc olan deyince bu y\u0131l i\u00e7ersinde ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bir projeniz var: \u201cS\u00f6z\u00fcn Yolu\u201d diye. Bu projeyle ilgili payla\u015fmak istedikleriniz neler bizimle?<\/p>\n<p>\u201cS\u00f6z\u00fcn Yolu\u201d \u015fu ana kadar konu\u015ftuklar\u0131m\u0131zla \u00e7ok do\u011frudan ili\u015fkili asl\u0131nda. Bu havzan\u0131n biriktirdi\u011fi, sadece bizim de\u011fil asl\u0131nda Bat\u0131l\u0131 b\u00fct\u00fcn medeniyet havzalar\u0131n\u0131n arkaik haf\u0131zalar\u0131na yerle\u015fmi\u015f, i\u015flemi\u015f, onlar\u0131 etkileyen biriktirdi\u011fi dinamikler var. Sosyal, k\u00fclt\u00fcrel bir s\u00fcr\u00fc \u015fey var. Bu bir s\u00fcr\u00fc \u015fey, s\u00fcrekli ve s\u00fcrekli, yeniden yorumlanabilen, yeniden bir \u015fey s\u00f6ylemeye aday olma potansiyeli ta\u015f\u0131yan mirast\u0131r. Bu mirasla, \u015fu anda a\u015fina oldu\u011fumuz veya kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, gen\u00e7ler, beyefendiler, han\u0131mefendilerin bu miras\u0131n ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc, ne kadar sa\u011flam bir tak\u0131m \u015feyleri \u00fcretebilece\u011fi konusunda onlara yeni bir heyecan tatt\u0131rabilme\u011fi arzu ediyorum.<\/p>\n<h4>S\u00f6z Yolu<\/h4>\n<p>Diyebilsinler ki, \u201cBir \u015feyin kendi zihnimize ya da kendi kurallar\u0131m\u0131za uygun olup olmamas\u0131 \u00f6nemli de\u011fil, buray\u0131 ge\u00e7erek be\u011feni ya da do\u011fru yanl\u0131\u015f gibi ikili kararlarla de\u011fil, buran\u0131n bu zenginli\u011finden demek ki benim de hala \u00e7\u0131karacak bir \u015feyim var\u201d g\u00fcvenini \u00e7\u0131karabilsin bir kere toplum. Buna arac\u0131l\u0131k edebilece\u011fim bir \u015feyler ortaya koyarsam ki \u201cS\u00f6z Yolu\u201d \u00f6yle bir \u015fey, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu havzalar insanl\u0131k tarihine, insan olmayla ilgili s\u00f6zlerin s\u00f6ylendi\u011fi temel yerler. M\u0131s\u0131r dahil\u2026 Neden buras\u0131? Buras\u0131 i\u015fte, ne yapal\u0131m buras\u0131, Kuzey \u00fclkeleri de\u011fil. Bir de iklim itibariyle demek ki bu Akdeniz havzas\u0131, Meksika K\u00f6rfezi de \u00f6yle bir yer \u2013\u0130nka, Maya, Aztek vb.- demek ki \u00f6nce buralarda ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor s\u00f6zler. Bizde tam ortas\u0131nday\u0131z, hatta tam \u00fcst\u00fcndeyiz. Hatta bazen b\u00fct\u00fcn bu s\u00f6zlerin de alt\u0131nda kal\u0131yoruz ayr\u0131ca buralar\u0131 bir hat\u0131rlatal\u0131m, buralar\u0131 payla\u015fal\u0131m, buralar\u0131n s\u00f6zlerini yeniden s\u00f6ylenebilir bir s\u00f6z haline getirebilelim. San\u0131r\u0131m Mevlana\u2019n\u0131n s\u00f6z\u00fcyd\u00fc \u201cS\u00f6ylenecek s\u00f6z de kalmad\u0131 ya benim de s\u00f6yleyecek bir s\u00f6z\u00fcm var\u201d diyelim.<\/p>\n<p>Kat\u0131lanlar: Peyami G\u00fcrel, Ay\u015fe Ersoy, Emrah Ersoy<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni Anayasa\u00a0Vizyonu \u201cBizim \u00e7\u00f6zece\u011fimiz meseleler var ama esas bizim d\u00fcnyaya s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fcm\u00fcz var.\u201d gibi bir vizyonu olmas\u0131 laz\u0131m anayasan\u0131n. Yeni olu\u015fturulacak anayasa i\u00e7in neler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Bir sanat\u00e7\u0131 ve ekonomist g\u00f6z\u00fcyle de\u011ferlendirirseniz bu anayasa haz\u0131rlan\u0131rken yap\u0131lmas\u0131 gerekenler nelerdir sizce? Haz\u0131rlanacak olan Anayasaya, entelekt\u00fcel hatta bilgelik gibi birikime sahip insanlar\u0131n katk\u0131 sa\u011flamas\u0131 ve onlardan katk\u0131 beklenmesi laz\u0131m.&hellip;&nbsp;<a href=\"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/\" rel=\"bookmark\">Daha fazlas\u0131n\u0131 oku &raquo;<span class=\"screen-reader-text\">Yeni Anayasa Vizyonu<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11404,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[253],"tags":[],"class_list":["post-7887","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-etkinlikler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Yeni Anayasa Vizyonu - Peyami G\u00fcrel<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Yeni Anayasa Vizyonu, \u201cBizim \u00e7\u00f6zece\u011fimiz meseleler var ama esas bizim d\u00fcnyaya s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fcm\u00fcz var.\u201d gibi bir vizyonu olmas\u0131 laz\u0131m anayasan\u0131n.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Yeni Anayasa Vizyonu - Peyami G\u00fcrel\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yeni Anayasa Vizyonu, \u201cBizim \u00e7\u00f6zece\u011fimiz meseleler var ama esas bizim d\u00fcnyaya s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fcm\u00fcz var.\u201d gibi bir vizyonu olmas\u0131 laz\u0131m anayasan\u0131n.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Peyami G\u00fcrel\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-10-22T13:34:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-04-21T11:07:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/peyamigurel.com\/wp-content\/uploads\/2012-soylesi-anayasa-uzerine-peyami-gurel.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"peyami\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"peyami\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"40 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/index.php\\\/yeni-anayasa-vizyonu\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/index.php\\\/yeni-anayasa-vizyonu\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"peyami\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b62965aa15e2284090d2f7a61bf8e3cf\"},\"headline\":\"Yeni Anayasa Vizyonu\",\"datePublished\":\"2016-10-22T13:34:51+00:00\",\"dateModified\":\"2019-04-21T11:07:08+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/index.php\\\/yeni-anayasa-vizyonu\\\/\"},\"wordCount\":7929,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b62965aa15e2284090d2f7a61bf8e3cf\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/index.php\\\/yeni-anayasa-vizyonu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012-soylesi-anayasa-uzerine-peyami-gurel.jpg\",\"articleSection\":[\"Etkinlik ve S\u00f6yle\u015filer\"],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/index.php\\\/yeni-anayasa-vizyonu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/index.php\\\/yeni-anayasa-vizyonu\\\/\",\"name\":\"Yeni Anayasa Vizyonu - Peyami G\u00fcrel\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/index.php\\\/yeni-anayasa-vizyonu\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/index.php\\\/yeni-anayasa-vizyonu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012-soylesi-anayasa-uzerine-peyami-gurel.jpg\",\"datePublished\":\"2016-10-22T13:34:51+00:00\",\"dateModified\":\"2019-04-21T11:07:08+00:00\",\"description\":\"Yeni Anayasa Vizyonu, \u201cBizim \u00e7\u00f6zece\u011fimiz meseleler var ama esas bizim d\u00fcnyaya s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fcm\u00fcz var.\u201d gibi bir vizyonu olmas\u0131 laz\u0131m anayasan\u0131n.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/index.php\\\/yeni-anayasa-vizyonu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/index.php\\\/yeni-anayasa-vizyonu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/index.php\\\/yeni-anayasa-vizyonu\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012-soylesi-anayasa-uzerine-peyami-gurel.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012-soylesi-anayasa-uzerine-peyami-gurel.jpg\",\"width\":560,\"height\":450,\"caption\":\"Yeni Anayasa\u00a0Vizyonu\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/index.php\\\/yeni-anayasa-vizyonu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Yeni Anayasa Vizyonu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/\",\"name\":\"Peyami G\u00fcrel\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b62965aa15e2284090d2f7a61bf8e3cf\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b62965aa15e2284090d2f7a61bf8e3cf\",\"name\":\"peyami\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/cropped-peyami-gurel-logo021-4.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/cropped-peyami-gurel-logo021-4.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/cropped-peyami-gurel-logo021-4.png\",\"width\":423,\"height\":124,\"caption\":\"peyami\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/peyamigurel.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/cropped-peyami-gurel-logo021-4.png\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/peyamigurel\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Yeni Anayasa Vizyonu - Peyami G\u00fcrel","description":"Yeni Anayasa Vizyonu, \u201cBizim \u00e7\u00f6zece\u011fimiz meseleler var ama esas bizim d\u00fcnyaya s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fcm\u00fcz var.\u201d gibi bir vizyonu olmas\u0131 laz\u0131m anayasan\u0131n.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Yeni Anayasa Vizyonu - Peyami G\u00fcrel","og_description":"Yeni Anayasa Vizyonu, \u201cBizim \u00e7\u00f6zece\u011fimiz meseleler var ama esas bizim d\u00fcnyaya s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fcm\u00fcz var.\u201d gibi bir vizyonu olmas\u0131 laz\u0131m anayasan\u0131n.","og_url":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/","og_site_name":"Peyami G\u00fcrel","article_published_time":"2016-10-22T13:34:51+00:00","article_modified_time":"2019-04-21T11:07:08+00:00","og_image":[{"width":560,"height":450,"url":"https:\/\/peyamigurel.com\/wp-content\/uploads\/2012-soylesi-anayasa-uzerine-peyami-gurel.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"peyami","twitter_misc":{"Yazan:":"peyami","Tahmini okuma s\u00fcresi":"40 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/"},"author":{"name":"peyami","@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/#\/schema\/person\/b62965aa15e2284090d2f7a61bf8e3cf"},"headline":"Yeni Anayasa Vizyonu","datePublished":"2016-10-22T13:34:51+00:00","dateModified":"2019-04-21T11:07:08+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/"},"wordCount":7929,"publisher":{"@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/#\/schema\/person\/b62965aa15e2284090d2f7a61bf8e3cf"},"image":{"@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/peyamigurel.com\/wp-content\/uploads\/2012-soylesi-anayasa-uzerine-peyami-gurel.jpg","articleSection":["Etkinlik ve S\u00f6yle\u015filer"],"inLanguage":"tr"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/","url":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/","name":"Yeni Anayasa Vizyonu - Peyami G\u00fcrel","isPartOf":{"@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/peyamigurel.com\/wp-content\/uploads\/2012-soylesi-anayasa-uzerine-peyami-gurel.jpg","datePublished":"2016-10-22T13:34:51+00:00","dateModified":"2019-04-21T11:07:08+00:00","description":"Yeni Anayasa Vizyonu, \u201cBizim \u00e7\u00f6zece\u011fimiz meseleler var ama esas bizim d\u00fcnyaya s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fcm\u00fcz var.\u201d gibi bir vizyonu olmas\u0131 laz\u0131m anayasan\u0131n.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/#primaryimage","url":"https:\/\/peyamigurel.com\/wp-content\/uploads\/2012-soylesi-anayasa-uzerine-peyami-gurel.jpg","contentUrl":"https:\/\/peyamigurel.com\/wp-content\/uploads\/2012-soylesi-anayasa-uzerine-peyami-gurel.jpg","width":560,"height":450,"caption":"Yeni Anayasa\u00a0Vizyonu"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/yeni-anayasa-vizyonu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/peyamigurel.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Yeni Anayasa Vizyonu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/#website","url":"https:\/\/peyamigurel.com\/","name":"Peyami G\u00fcrel","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/#\/schema\/person\/b62965aa15e2284090d2f7a61bf8e3cf"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/peyamigurel.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/#\/schema\/person\/b62965aa15e2284090d2f7a61bf8e3cf","name":"peyami","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/wp-content\/uploads\/cropped-peyami-gurel-logo021-4.png","url":"https:\/\/peyamigurel.com\/wp-content\/uploads\/cropped-peyami-gurel-logo021-4.png","contentUrl":"https:\/\/peyamigurel.com\/wp-content\/uploads\/cropped-peyami-gurel-logo021-4.png","width":423,"height":124,"caption":"peyami"},"logo":{"@id":"https:\/\/peyamigurel.com\/wp-content\/uploads\/cropped-peyami-gurel-logo021-4.png"},"sameAs":["https:\/\/www.instagram.com\/peyamigurel"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7887"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11497,"href":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7887\/revisions\/11497"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11404"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/peyamigurel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}